Monumentnummer: 407956
Stationsplein 40 2515 BV te 's-Gravenhage

« Vorige  |  1 /  |  Volgende »

Algemeen

Monumentnummer407956
Monumentnaam
StatusBeschermd
Complexnummer407902
Aanwijzingsbesluit
Inschrijving register11-09-1991
Kadaster deel/nr9611/12
Int. KentekenN

Locatie

ProvincieZuid-Holland
Gemeente's-Gravenhage
Woonplaats's-Gravenhage
Buurt/wijk
SitueringOnbekend
X-Y coŲrd81984-454076

Omschrijving

HOOFDGEBOUW.

Het uit drie verschillende bouwvolumes samengestelde hoofdgebouw (1891-93) is opgetrokken in rode baksteen met rijkelijke toepassing van graniet en zandsteen voor de plint, ornamentele Renaissancistische en sculpturale details. Naast het drie bouwlagen en kapverdieping tellende middendeel, waarbij ter hoogte van de eerste verdieping de Ionische orde is toegepast en bij de tweede verdieping de Composiete orde, bestaat het hoofdgebouw uit een twee bouwlagen en vijf vensterassen...
Lees verder

Adressen:

Hoofd-
adres
Straat Nr Toev. Postcd. Situering Locatie Woonplaats
J   Stationsplein   40      2515 BV         's-Gravenhage  
N   Stationsplein   42      2515 BW         's-Gravenhage  
N   Stationsplein   41      2515 BW         's-Gravenhage  
N   Stationsplein   43      2515 BW         's-Gravenhage  
N   Stationsplein   45      2515 BW         's-Gravenhage  

Functies:

Hoofd-
functie
Functie-
soort
Hoofd-
categorie
Sub-
categorie
Functie Verbij-
zonder
Toelichting
J   Oorspronkelijke functie   Handel,kant.,opsl, transp.   Transport           

Percelen:

Kadastrale gemeente Sectie Kad. object Appartement Grondperceel
's-Gravenhage AD  AD  4361     
's-Gravenhage AD  AD  4366     
« Vorige  |  1 /  |  Volgende »


x
x

Complexgegevens

Complexnummer407902
ComplexnaamHollands Spoor
StatusBeschermd
Aanwijzingsbesluit
Inschrijving register11-09-1991
Kadaster deel/nr9611/12
 

Complexomschrijving

In 1888-93 naar neo-Renaissancistisch ontwerp van D.A.N. Margadant, in opdracht van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij - ter vervanging van het in 1843 voltooide station - uitgevoerd stationscomplex genaamd 'Hollands Spoor' en bestaande uit een hoofdgebouw, Koninklijk Paviljoen, drie perrongebouwen en bijbehorende overkappingen, alsmede de verder niet afzonderlijk te beschermen eilandperrons en tunneltraverses met trappartijen en sierlijk gesmede hekwerken. De in 1907-1908 toegevoegde uitbreidingen ten behoeve van de Hofpleinlijn zijn in 1995 gesloopt met uitzondering van de luifel (1908) van het voorportaal van het Koninklijk Paviljoen. Het rijk geornamenteerde, markant in de as van de Stationsstraat gesitueerde stationscomplex heeft een op een representatieve functie gerichte typisch laat-19e-eeuwse internationaal georienteerde vormgeving, bijzondere kapconstructies met gebruik van ijzer, hout en glas, en een voor de tijd van ontstaan nieuwe functionele opzet door de introductie van een - via tunneltraverses toegankelijke - eilandperron met in afzonderlijke gebouwen ondergebrachte wacht- en dienstruimten aan een verhoogde spoorbaan. Zowel het gebruik van kostbare materialen, in het bijzonder in het Koninklijk Paviljoen, als de talloze symbolische voorstellingen benadrukken de bijzondere functie van het station als entree voor de Residentiestad.

Als zodanig is het rijk gedetailleerde en breed opgezette stationscomplex van algemeen belang wegens architectuur-, cultuur- en kunsthistorische waarde, alsook wegens typologische en stedebouwkundige betekenis en uit oogpunt van de geschiedenis van de techniek en het vervoer.
 
x

HOOFDGEBOUW.

Het uit drie verschillende bouwvolumes samengestelde hoofdgebouw (1891-93) is opgetrokken in rode baksteen met rijkelijke toepassing van graniet en zandsteen voor de plint, ornamentele Renaissancistische en sculpturale details. Naast het drie bouwlagen en kapverdieping tellende middendeel, waarbij ter hoogte van de eerste verdieping de Ionische orde is toegepast en bij de tweede verdieping de Composiete orde, bestaat het hoofdgebouw uit een twee bouwlagen en vijf vensterassen tellende rechtervleugel en een kortere tot Koninklijk Paviljoen bestemde linkervleugel, die als monumentnummer 407995 afzonderlijk is beschreven.

Het onder samenstel van leien mansardekappen gebouwde, vijf assen brede middendeel heeft nog de oorspronkelijke doorgaande ijzeren luifel met sierlijk gesmede ornamenten over de volle breedte van de voorgevel boven de drie ingangen naar de reizigershal, bevat voorts een rijk bewerkte topgevel met stationsklok in het midden en een fries met inscriptie 'HOLLANDSCHE IJZEREN SPOORWEGMAATSCHAPPIJ' boven de drie grote rondboogvensters op de eerste verdieping en wordt geflankeerd door twee als hoektorens behandelde zijrisalieten met leien koepeldaken en houten lantaarns. In de zwikken bij de van stenen onderverdelingen voorziene rondboogvensters in het midden en boven de recht afgesloten vensters van de zijrisalieten allegorische reliŽfs met voorstellingen van de Wetenschap, Handel, Nijverheid en Kunst, respectievelijk de Energie tussen hemel en aarde, en de Stoomkracht tussen water en vuur, alle vervaardigd door de Amsterdamse firma Van den Bossche en Crevels, evenals de overige reliŽfs.

De telkens gekoppelde, kleine rondboogvensters van de tweede verdieping hebben alle deelzuiltjes; boven en naast de flankerende pilasters zijn in het middendeel zes kleine en twee grotere rozetstenen aangebracht. Het middendeel wordt verder afgesloten door een omlopende, gekorniste kroonlijst met voluten. De door een aedicula bekroonde middentopgevel bevat voorts nog een reliŽf met het toenmalig spoorweg-embleem: een gevleugeld wiel, alsmede halfzuilen, hoofdgestellen, zijvoluten en obelisken.

De zijrisalieten hebben boven de gekoppelde tweede verdiepingvensters gebeeldhouwde festoenen; de koepeldaken hebben voorts elk aan de voorzijde en zijgevel een dakkapel met boogvenster, halfzuilen, voluten, fronton en obelisk, alsmede een achtzijdige, opengewerkte lantaarn met sierbekroning.

De twee bouwlagen tellende gevel aan de perronzijde heeft op de verdieping dubbelvensters met deelzuil van de Ionische orde en beneden - ter verlichting van de vide van de reizigershal - grote rondboogvensters met natuurstenen geprofileerde omlijsting en sluitstenen; bij de hoeken rusticablokken.

Inwendig is de dubbelhoge reizigershal meermalen gewijzigd; de oorspronkelijke door de Haagse firma Rozenburg vervaardigde tegeltableaux met voorstellingen van de Oude en Nieuwe Tijd zijn daarbij verwijderd.

De soberder uitgevoerde rechterzijvleugel, in oorsprong bestemd voor dienstruimten, heeft rechts een zijrisaliet met rusticahoekblokken en een natuurstenen dakkapel met halfzuilen, obelisken en aedicula-bekroning. De door geprofileerde lijsten afgesloten rondboogvensters op de beganegrond hebben een houten onderverdeling; in de tweede travee is een dubbele paneeldeur aangebracht. Boven de natuurstenen cordonlijst door Ionische pilasters en frontons omlijste vierlichtvensters, waarbij boven het venster in de zijrisaliet een allegorisch reliŽf is aangebracht met Caritas-voorstelling. Boven de gekorniste, omlopende kroonlijst een viertal kleine dakkapellen met frontons.

De achtergevel heeft grote rondboogvensters voorzien van geprofileerde natuurstenen omlijstingen met sluitstenen; boven de ingang een driehoekig fronton.

Complex-onderdeel van algemeen belang wegens architectuur-, kunst- en cultuurhistorische waarden.