Actualiteit gegevens: 23-11-2022

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
25772
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Ir. D.F. Woudagemaal
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
30 augustus 1977
Kadaster deel/nr: 
82678/99
Internationaal Kenteken: 
Ja

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Fryslân
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
De Fryske Marren
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Lemmer
X-Y coördinaat: 
174796 - 540077

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Ir. D.F. Woudagemaal te Tacozijl.

Zeer groot stoomgemaal, naar plannen van Ir. D.F. Wouda uit 1913 gebouwd in 1917-1918. Machinepark ontworpen door Prof. Ir. Dijkshoorn in samenwerking met de fabrikant.

Het gemaal bestaat uit een terrein- en wateraanleg. De wateraanleg bestaat uit het Stroomkanaal, inlaatkom en een uitlaatkom aan de zijde van het IJsselmeer. De landaanleg bestaat uit de dijk ten westen van het Stroomkanaal met klinker oprijweg, kaden waaronder kolenloskade, vleugelmuren en kadehekwerken aan beide zijden van de machinehal.

Een machinehuis, een ketelhuis en haaks daarop een open kolenopslag, een gemetselde schoorsteen en ondergrondse rookgas- en stoomkanalen. Machinehuis in monumentale vormgeving herinnerend aan de Beursperiode van Berlage.

De Machinehal heeft een ziende bekapping van hout en stalen spanten. De bouwkundig in het gemaal opgenomen waterkeringswerken (vier stel vloeddeuren aan de zijde van de v.m. Zuiderzee) versterken het monumentale karakter van het geheel.

Evenwichtig kleurgebruik in de machinehal: contrastwerking tussen de licht gekleurde baksteen, de zwartgrijze stoommachines, de grijze centrifugaalpompen en het koperwerk aan de machines. Inventaris: in de machinehal vier tandem-compund stoommachines, elk van ca. 500 pk, ontworpen en uitgevoerd door de machinefabriek Louis Smulders/Jaffa te Utrecht in 1919. Elke stoommachine drijft twee centrifugaalpompen (Jaffa, 1920) aan. In de kelder o.a. twee elk door een kleine stoommachine aangedreven, condensor-units (Jaffa, 1920). In het ketelhuis vier Werkspoorvuurgangvlampijpketels, die de oorspronkelijk zes ketels vervangen.

In de machinehal tafeltjes met setjes koperen smeerkannen en oliespuiten.

Architectonisch belangrijk, zeer fraai en goed bewaard voorbeeld van een groot stoomgemaal uit de slotfase van het Nederlandse stoomgemaal. De stoommachines zijn unieke voorbeelden van de uitermate geperfectioneerde ingenieursproducten uit de eindperiode van het stoomtijdperk. De machinehal geeft een goed voorbeeld van de inmiddels vrijwel geheel verdwenen interieurs op dit gebied.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaGemaalweg18531 PSLemmer

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieBoerderijen, molens en bedrijvenGemaal (M)

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
LemmerB1954
LemmerB1960
LemmerB1951
LemmerB1953
LemmerB1935
LemmerB1963
LemmerB1961
LemmerB1962