Actualiteit gegevens: 22-12-2017

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
508236
Complexnummer: 
508235 - Gunterstein
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
27 april 1999
Kadaster deel/nr: 
10765/35
Internationaal Kenteken: 
Ja

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Utrecht
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Stichtse Vecht
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Breukelen
X-Y coördinaat: 
129512 - 464857

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Gunterstein. Deels in structuur en deels in detail gaaf bewaarde aanleg in landschapsstijl binnen een formele structuur van lanen en waterlopen. Beeldbepalend voor de aanleg is de zeventiende-eeuwse monumentale as op het huis, bestaande uit een dubbele rij oude linden (XIXb). De laan kent een visuele versmalling aan het einde, daar in het verlengde van de laan na WOII een populierenbos is geplant waarin een smalle zichtas is uitgespaard. Ter hoogte van dit bosperceel maakt de laan een knik en loopt als slingerpad door naar de Achterplaats. Door de aswerking lijkt, vanaf het einde van de laan, de schoorsteentoren op het huis bekroond te worden door een obelisk-achtige bekroning, hetgeen in werkelijkheid het torendak van de Nederlands Hervormde Kerk van Breukelen is. De 17de-eeuwse classicistische opbouw van een op het huis geprojecteerde hoofdas wordt versterkt door de symmetrisch geplaatste bouwhuizen aan weerszijden van het voorplein. Voor het voorplein een dwarsas bestaande uit een kastanje- en beukenlaan, die met een knik rondom de Nieuwe Tuin en het Engels Werk loopt. Langs de lindelaan liggen achtereenvolgens van west naar oost, gevat in de zeventiende-eeuwse grachtenstructuur: het driehoekige weiland naast het huis; het omgrachte park in landschapsstijl (Nieuwe Tuin en Engelse Werk), een weiland met boomgroepen en een landschappelijke aanleg op de Achterplaats. Het Engelse Werk kent een vroeg-landschappelijke aanleg met slingerpaden en een waterkom. Deze aanleg dateert vermoedelijk uit het einde van de achttiende eeuw, daar in 1793 het pittoreske tuinhuis 'de rots' werd gebouwd (combinatie van een kluizenaarsgrot en een kinderspeelhuisje, in 1970 afgebroken). Naar het ontwerp van de tuinarchitect Van Lunteren uit 1849 is de gebogen verbreding in de gracht uitgevoerd en zijn enkele paden in wijde curven om een open ruimte aangelegd. Ten westen van deze aanleg een modern tuingedeelte uit 1935, de Nieuwe Tuin genaamd, bestaande uit een open aanleg met enkele solitairen en een rondlopend pad. Aansluitend op het Engels Werk, gescheiden door een slingerende laan (beplanting van Zomereiken en Gewone Essen 1958), een brede strook weiland. Het weiland is ingericht met boomgroepen, daterend uit de vroege landschapsperiode, om een dieptewerking te verkrijgen. Vanaf de lindelaan, die de grens vormt aan de noordzijde, zijn fraaie zichten op deze open ruimte met coulissenwerking geprojecteerd. Een slingerende laan, onderdeel van de 'Belt walk' kadert het weiland aan de zuidzijde af. Door de aankoop van de hofstede Boomrijk in 1832 werd ten zuiden van de buitenplaats een brede strook weiland toegevoegd. Ter verfraaiing werd een slingerlaan (buitenlaan) aangelegd van diverse bomenaanplant (Rode beuk, Paardekastanje, Plataan en Linde). De ronde waterkom in de formele aanleg van de Achterplaats werd in 1865 door Copijn vergraven tot een slingerende vijver. De aanleg van de Achterplaats heeft een besloten karakter door de dichte begroeiing (iepen) langs de randen.

Waardering

HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats van algemeen belang:

- vanwege de gaaf bewaard gebleven 17de-eeuwse formele grachten- en lanenstructuur;

- vanwege de 17de-eeuwse classicistische opbouw van de aanleg, bestaande uit een lange zichtas (hoofdas) loodrecht op het huis geprojecteerd, het voorplein met de symmetrische geplaatste bouwhuizen en het hoofdgebouw;

- vanwege de verschillende fasen van aanleg in landschapsstijl, namelijk de vroege-landschapsstijl (einde 18de-eeuw), de aanleg naar ontwerp van S.A. van Lunteren (1849) en Copijn (1865).

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaZandpad483621 NEBreukelen

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieKastelen, landhuizen en parkenTuin, park en plantsoenHistorische aanleg

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
BREUKELEN SINT PIETERSB272
BREUKELEN SINT PIETERSB909
BREUKELEN SINT PIETERSB265
BREUKELEN SINT PIETERSB274
BREUKELEN SINT PIETERSB285
BREUKELEN SINT PIETERSB283
BREUKELEN SINT PIETERSB294
BREUKELEN SINT PIETERSB311
BREUKELEN SINT PIETERSB700
BREUKELEN SINT PIETERSB277
BREUKELEN SINT PIETERSB911
BREUKELEN SINT PIETERSB723
BREUKELEN SINT PIETERSB306
BREUKELEN SINT PIETERSB260
BREUKELEN SINT PIETERSB280
BREUKELEN SINT PIETERSB434
BREUKELEN SINT PIETERSB1277
BREUKELEN SINT PIETERSB865
BREUKELEN SINT PIETERSB869
BREUKELEN SINT PIETERSB307
BREUKELEN SINT PIETERSB870
BREUKELEN SINT PIETERSB266
BREUKELEN SINT PIETERSB1094
BREUKELEN SINT PIETERSB310
BREUKELEN SINT PIETERSB1278
BREUKELEN SINT PIETERSB278
BREUKELEN SINT PIETERSB293
BREUKELEN SINT PIETERSB572
BREUKELEN SINT PIETERSB867
BREUKELEN SINT PIETERSB295
BREUKELEN SINT PIETERSB440
BREUKELEN SINT PIETERSB433
BREUKELEN SINT PIETERSB298
BREUKELEN SINT PIETERSB296
BREUKELEN SINT PIETERSB439
BREUKELEN SINT PIETERSB276
BREUKELEN SINT PIETERSB279
BREUKELEN SINT PIETERSB1030
BREUKELEN SINT PIETERSB275
BREUKELEN SINT PIETERSB934
BREUKELEN SINT PIETERSB303
BREUKELEN SINT PIETERSB1029
BREUKELEN SINT PIETERSB305
BREUKELEN SINT PIETERSB269
BREUKELEN SINT PIETERSB284
BREUKELEN SINT PIETERSB290
BREUKELEN SINT PIETERSB270
BREUKELEN SINT PIETERSB868
BREUKELEN SINT PIETERSB304
BREUKELEN SINT PIETERSB579
BREUKELEN SINT PIETERSB259
BREUKELEN SINT PIETERSB435
BREUKELEN SINT PIETERSB1269
BREUKELEN SINT PIETERSB935
BREUKELEN SINT PIETERSB1268
BREUKELEN SINT PIETERSB273
BREUKELEN SINT PIETERSB912
BREUKELEN SINT PIETERSB282
BREUKELEN SINT PIETERSB281
BREUKELEN SINT PIETERSB287
BREUKELEN SINT PIETERSB1093
BREUKELEN SINT PIETERSB271
BREUKELEN SINT PIETERSB726
BREUKELEN SINT PIETERSB910
BREUKELEN SINT PIETERSB262

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Landschapsstijlstijlzuiver