Actualiteit gegevens: 01-12-2021

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
509223
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Sint Cornelius
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
11 maart 1998
Kadaster deel/nr: 
82725/153
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Zeeland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Hulst
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Lamswaarde
X-Y coördinaat: 
62222 - 373692

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

Neo-gotische kruisbasiliek met toren, gebouwd in 1871-1873 en op 28 mei 1873 ingewijd.

Omschrijving

Geheel in rode baksteen opgetrokken kerk en toren; natuurstenen banden, vensterbanken, afdekplaten, blokken, boog- en sluitstenen, stoepen e.d. De daken zijn gedekt met leien in maasdekking.

De kerk heeft een vierkante fronttoren met aan de noordzijde daarvan een veelhoekige kapel; schip met zijbeuken, transept, koor met aan iedere zijde een zijkapel; achter de kerk rechthoekige aanbouwen.

De vierkante toren bevat steunberen op de hoeken. De ingangspartij met dubbele houten deur in de voorgevel (west) bevindt zich onder een deels natuurstenen, deels bakstenen spitsboog met geprofileerde dagkanten en in de boogtrommel een heiligenbeeld onder baldakijn. Boven de spitsboog een tuitgevelvormige afsluiting, met natuurstenen afdekplaat en bekroond door een natuurstenen kruis.

Boven de ingangspartij twee gekoppeldespitsboogvensters met natuurstenen omlijsting met een rond venster daarboven, geheel onder een tuitgevelvormige afsluiting met natuurstenen afdekplaat. Het bovenste deel van de toren wordt aan alle vier de zijden ingenomen door twee gekoppelde spitsbogen met galmgaten en daarboven een ronde wijzerplaat met uurwerk, het geheel in een verdiept, spitsboogvormig veld. De vierkante toren heeft een tentdak, overlopend in een achthoekige torenspits, aan iedere zijde voorzien van een houten dakkapel en bekroond door een ijzeren kruis met windhaan. Links (noord) aan de toren bevindt zich de uitgebouwde doopkapel die deels aan de toren en deels aan de westelijke topgevel van de zijbeuk grenst. De doopkapel is voorzien van bakstenen steunberen, vier rondboogvensters, een gemetselde tandlijst en een vijf-vlaks kap.

Het westelijke deelvan de zijbeuken (noord en zuid) bestaat uit een torenachtig element met topgevels geflankeerd door pinakels. De zijbeuken zijn voorts vier traveeën breed, iedere travee voorzien van een spitsboogvenster en gescheiden door gemetselde steunberen. De derde venstertravee vanaf het westen is voorzien van een kleine, rechthoekige, platte uitbouw onder het venster (ter plaatse van biechtstoelen in het interieur). De zijbeuken zijn voorzien van een lessenaarsdak, waarop het zadeldak van het middenschip aansluit. Het zadeldak is aan de noord- en aan de zuidkant voorzien van twee houten dakkapellen met zadeldakje.

Het transept is voorzien van een zadeldak tussen topgevels, die elk zijnvoorzien van twee gekoppelde spitsbogen met rond venster in een verdiept boogveld. De puntgevels worden geflankeerd door steunberen. In de top een spitsboogvenster op een over de gevelbreedte doorlopende band van profielbaksteen en een kruisvormige bekroning bovenop de gevel.

Aan weerszijden van het koor bevindt zich een zijkapel met een vijf-vlaks kap, steunberen en spitsboogvensters. Het koor heeft een drie-vlaks afsluiting en is voorzien van steunberen en vijf hoge spitsboogvensters. Het koor heeft een zadeldak met aan de oostzijde een drie-vlaks afsluiting. De viering van de kerk wordt bekroond door een houten dakruiter met galmgaten en een achthoekige spits gedekt met leien in maasdekking.

Aan de zuidoostzijde van de kerk bevindt zich een lage, platte aanbouw, onder meer met houten kruiskozijnen voorzien van glas-in-lood.

Het interieur in neo-gotische stijl bevat onder meer de originele indeling; samengestelde kolommen, halfzuilen, kruisribgewelf, blindnissen e.d. Voorts rijk bewerkte houten borstwering van de orgeltribune (orgel is niet beschermenswaardig), preekstoel van rond 1910, gedeeltelijk originele tegelvloer in het koor.

Eikenhouten klokkenstoel met gietstalen klok van Bochumer Verrein, 19de eeuw, diam. 112 cm.

Waardering

Kruisbasiliek met toren, van algemeen belang vanwege cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde, van zowel exterieur als interieur.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaJacobus de Waalstraat234586 ADLamswaarde

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieReligieuze gebouwenKerk en kerkonderdeelKerk

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
HontenisseE2249

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Neo-Gotiekstijlzuiver

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Religieuze gebouwenKerk en kerkonderdeelKruisbasiliek

Rooms-Katholieke kerk

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18711873exactvervaardiging