Actualiteit gegevens: 21-03-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
512534
Complexnummer: 
512533 - Boerderijcomplex
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
14 september 1999
Kadaster deel/nr: 
9728/24
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Friesland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Tytsjerksteradiel
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Garyp
X-Y coördinaat: 
194277 - 574031

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Omschrijving

DWARSHUISBOERDERIJ uit 1866 en eerder, waarvan het dwarshuis via een hals is verbonden met de schuur. Het DWARSHUIS is opgetrokken in een bruinrode baksteen onder schilddak, gedekt met zwarte geglazuurde Friese golfpannen; op de nok twee schoorstenen; schoorsteenkappen met piron. Centraal in het voorste dakschild is een houten kajuit onder zadeldak met geschulpte windveer; getoogd dubbel vierruitsvenster met gietijzeren levensbomen in de bovenlichten, geflankeerd door met ruitvormige motieven beschilderde panelen. De symmetrische voorgevel van het DWARSHUIS is vijf traveeën breed en voorzien van middenrisaliet en hoeklisenen; langs de dakrand een houten fries met kroonlijst. In het middenrisaliet is een dubbele paneeldeur met gietijzeren roosters; bovenlicht met gietijzeren levensboom. Aan weerszijden van de entree twee H-vensters onder strek. In de noordgevel van het dwarshuis is de tweede entree met paneeldeur waarin gietijzeren roosters met vaasdecoratie. Het INTERIEUR van het WOONHUISgedeelte is nog bijzonder gaaf, zowel de indeling als de detaillering. Waardevolle onderdelen zijn onder andere: in de gang een in marmerimitatie beschilderde rondboog; in de voorkamers kasten- en bedstedewanden en de originele schoorsteenmantels waarvan één met schilderstuk, in 1968 beschilderd door Klaas Koopmans: een bekende lokale schilder; in de grotendeels vernieuwde keuken resteren originele binnendeuren met houten knop en delen van de oorspronkelijke tegelwanden en de schouw.

De SCHUUR is gemetseld in roodbruine handvormstenen onder wolfsdak met uileborden en belegd met riet; uileborden met driehoekige drieruits vensters en decoratieve windveer; makelaars met sierbol, geflankeerd door decoratieve vleugelstukken. In de voorgevel van het SCHUURgedeelte zijn een opgeklampte horizontaal gedeelde deur en twee zesruits schuifvensters. De westgevel van de schuur is gedeeltelijk vernieuwd; getoogde stalvensters met sierroedenverdeling. In de oostgevel een melkkeldervenster met diefijzers, drie vierkante vensters en kleine opgeklampte deeldeuren.

De achtergevel heeft grote dubbele opgeklampte deeldeuren en een kleine opgeklampte staldeur met meerruits boven- en zijlicht.

Zowel de constructie als de indeling van de schuur is oorspronkelijk.

Waardering

Het dwarshuis uit 1866, met de in oorsprong vermoedelijk oudere schuur, is van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:

- vanwege de uitzonderlijke gaafheid van zowel in- als exterieur van het dwarshuis en de schuur;

- vanwege de traditionele vormgeving en de verzorgde ornamentiek;

- als in de Friese Wouden betrekkelijk zeldzaam bouwtype;

- als ruimtelijk-functioneel hoofdbestanddeel van het complex.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaSigerswâld159263 TWGaryp

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieBoerderijen, molens en bedrijvenBoerderij (M)Boerderij(M1)

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
BergumH3006

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
ambachtelijk-traditionele bouwtrantinvloeden

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Boerderijen, molens en bedrijvenBoerderij (M)Dwarshuisboerderij

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18661866exactvervaardiging