Actualiteit gegevens: 20-06-2019

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
513560
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Mariënwaerdt
Complexnummer: 
513559 - Mariënwaerdt
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
17 juli 2006
Kadaster deel/nr: 
50266/34
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Gelderland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Geldermalsen
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Beesd
X-Y coördinaat: 
143517 - 434034

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Omschrijving onderdeel 2: HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Mariënwaerdt.

De buitenplaats heeft een middeleeuwse oorsprong als abdij waarvan de percelering en het lanenstelsel (infrastructuur) resteert, die de verschillende bij de abdij behorende boerderijen met elkaar verbindt. Op een kaart uit circa 1624, aanwezig op het huis, staat dit lanenpatroon aangegeven. De kern van de 18de-eeuwse buitenplaats wordt gevormd door een halfrond terrein gelegen tussen de Kloostersteeg en de bocht van de Linge met centraal het hoofdgebouw, ten noordoosten daarvan het parkbos en een boomgaard en ten zuidwesten nutstuinen (moestuin, boomgaard) en boerderijen. Haaks op de Kloostersteeg staat de toegangslaan (Biersteeg die overgaat in de Notenlaan), die in 1928 is beplant met een dubbele rij notenbomen, geflankeerd door weilanden met houtwallen. Het hoofdgebouw ligt bezijden deze as met zijn front noordwaarts naar de weilanden het Grote Vierkant en het Kleine Vierkant gekeerd. Voor het gebouw ligt een langwerpige vijver, wellicht in oorsprong een restant van de vroegere omgrachting van de abdij, die met vloeiend verlopende oevers in landschapsstijl is vergraven. Vanaf het hoofdgebouw loopt een vrij zicht over het gazon met coulissen (kastanje, rode beuk en een naaldbomengroep), over de vijver naar de weilanden. Aan de overzijde van de gracht ligt een iets verhoogd weiland waar vermoedelijk een kapel stond. Ten noordoosten van het huis ligt een wandelpark met een gebogen lanenpatroon met laanbeplanting. Op de Topografische Militaire Kaart uit circa 1850 is in het parkbos een laan aangegeven, die thans nog aanwezig is; een ganzevoet verbindt de aanleg bij het huis met het parkbos. Achter het huis ligt de ommuurde moestuin met rechthoekig padenpatroon, waarlangs fruitbomen staan.

Het complex wordt aan de zuidkant begrensd door de Appeldijk, beplant met appel- en perenbomen, die langs de Linge loopt. Bij de dijk ligt een van oorsprong middeleeuwse vluchtheuvel, waar mensen en dieren konden schuilen bij hoog water. De oostelijke grens valt samen met die van het oude kloostergoed, later heerlijkheid: de Bisschopsgraaf. De spoorlijn vormt de noordgrens.

Waardering

De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Mariënwaerdt is van algemeen cultuur- en tuinhistorisch belang:

- wegens de gaaf bewaarde infrastructuur daterend uit de tijd van de abdij (1129-1566);

- wegens de kleinschalige aanleg in landschapsstijl in de directe omgeving van het huis bestaande uit een parkbos met slingerlanen en een vijverpartij voor het huis;

- wegens het gaaf bewaarde moestuinensemble;

- wegens de visueel-landschappelijke relatie tussen de buitenplaats en het klooster- annex heerlijkheid;

- wegens de functioneel-ruimtelijke samenhang met de andere onderdelen van de buitenplaats.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaMarienwaerdt 't Klooster94153 RRBijBeesd

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieKastelen, landhuizen en parkenTuin, park en plantsoenHistorische aanleg

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
BEESDC408
BEESDC429
BEESDC439
BEESDC460
BEESDC461
BEESDC462
BEESDC464
BEESDC465
BEESDC466
BEESDC467
BEESDC468
BEESDC471
BEESDC472
BEESDC473
BEESDC474
BEESDC475
BEESDC476
BEESDC477
BEESDC478
BEESDC481
BEESDC482
BEESDC483
BEESDC485
BEESDC486
BEESDC488
BEESDC490
BEESDC491
BEESDC492
BEESDC493
BEESDC500
BEESDC501
BEESDC502
BEESDC503
BEESDC505
BEESDC506
BEESDC508
BEESDC509
BEESDC510
BEESDC512
BEESDC513
BEESDC514
BEESDC515
BEESDC516
BEESDC517
BEESDC518
BEESDC519
BEESDC521
BEESDC522
BEESDC524
BEESDC525
BEESDC540
BEESDC551
BEESDC552
BEESDC553
BEESDC594
BEESDC593
BEESDC592
BEESDC557
BEESDC558
BEESDC562
BEESDC587
BEESDC590
BEESDC598
BEESDC597
BEESDC596
BEESDC595
BEESDC589
BEESDC588
BEESDC586
BEESDC585
BEESDD2073
BEESDD2072
BEESDC591
BEESDC561
BEESDC564
BEESDC563
BEESDC574
BEESDC576
BEESDC575
BEESDC543
BEESDC538
BEESDC484
BEESDC559
BEESDC560
BEESDC548
BEESDD823

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.niet van toepassing

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Kastelen, landhuizen en parkenTuin, park en plantsoen

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
16241624globaalvervaardiging