Actualiteit gegevens: 20-11-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
516393
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Landgoed Dorth
Complexnummer: 
516388 - Dorth
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
27 augustus 2001
Kadaster deel/nr: 
19789/2
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Gelderland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Lochem
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Kring van Dorth
X-Y coördinaat: 
216602 - 471311

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Omschrijving

In zijn huidige verschijningsvorm kan de TUIN- EN PARKAANLEG van de historische buitenplaats DORTH gekarakteriseerd worden als een mengeling van elementen van de (vroeg-)landschappelijke stijl en uit voorgaande perioden bewaard gebleven classicistische elementen. De aanleg van tuin en park is in hoofdlijnen gaaf bewaard gebleven. De voor de aanleg verantwoordelijke tuin- en landschapsarchitecten zijn niet bekend. Ook ontwerptekeningen zijn niet voorhanden.

De elementen van de (vroeg-)landschappelijke stijl zijn het meest bepalend voor het huidige karakter van de buitenplaats. Kenmerkend is de afwisseling van beboste percelen en meer open, door boomsingels omgeven, weiden en bouwlanden. Direct ten noordoosten van het hoofdgebouw ligt een grote weide, grotendeels omringd door een gracht met daarbuiten boomsingels. Het water speelt een belangrijke rol in de aanleg van de buitenplaats. Verspreid over het geheel liggen kronkelende, op diverse plaatsen tot vijverpartijen verbrede, waterlopen. In de grootste vijvers liggen beboste eilandjes, zoals ook in de vijver op het zuidoostelijke deel van de buitenplaats. Nabij dit eiland ligt een opgehoogd "schiereilandje" waarop vroeger de zogenaamde Witte Koepel stond. Ook de gracht rondom het hoofdgebouw is met haar ronde vormen aangepast aan de landschappelijke stijl. Aan de noordzijde van de buitenplaats stromen de oude Dortherbeek en de Zaalbeek en aan de zuidzijde de Dortherbeek. Alleen delen van de Dortherbeek zijn echt in de aanleg van de buitenplaats opgenomen, namelijk de tot vijvers verbrede delen ten westen van het hoofdgebouw. Grote delen van de bospercelen op de buitenplaats hebben een drassig karakter en zijn doorsneden door vele, vaak evenwijdig ten opzichte van elkaar gelegen greppels. Op diverse plekken is het terrein kunstmatig opgehoogd.

Het padenstelsel is een mengeling van brede, zowel korte als lange, met eiken of beuken beplante lanen en van smalle, gebogen paden. De lanen zijn merendeels restanten uit perioden voorafgaand aan de landschappelijke aanleg van omstreeks 1800. Een van de meest markante lanen is de laan die vroeger dicht bij het kasteel begon en vandaar door het sterrebos in zuidoostelijke richting liep. Alleen het zuidoostelijke deel is bewaard gebleven, de rest is nog als zichtas herkenbaar. De langste laan begint bij het koetshuis en loopt vandaar in zuidoostelijke richting, maar buigt al snel naar het oosten. Dit langgerekte deel eindigt bij een opgeworpen heuvel, vanwaar af men een fraai uitzicht heeft over de aangrenzende landerijen.

Voor het hoofdgebouw is binnen de grachten op het voorplein een tuin aangelegd. Centraal bevindt zich een groot perk, met een in baksteen opgemetselde rand en twee trappen, en in het midden een zonnewijzer. Vanaf de toegangsbrug loopt een pad dat zich ter hoogte van het perk in tweeën splitst. De aftakkingen leiden elk naar één van de trappen van het voor het huis gelegen bordes. Aan weerszijden van het bordes bevinden zich keermuren ter opvanging van het hoogteverschil tussen het voorplein en de lager gelegen terreindelen direct om het huis.

Waardering

TUIN- en PARKAANLEG van de historische buitenplaats Dorth in (vroeg-) landschappelijke stijl met classicistische elementen.

- van arcitectuurhistorische waarde als goed bewaard voorbeeld van een tuinaanleg met elementen van de (vroeg-) landschappelijke stijl, zoals gevarieerde waterpartijen met beboste eilandjes, en uit voorgaande perioden bewaard gebleven classicistische elementen zoals onder andere de lange met eiken en beuken beplante lanen.

- van stedenbouwkundige waarde door de beeldbepalende functie van de aanleg voor de omgeving. De aanleg heeft ensemblewaarde door de samenhang met de verschillende gebouwen binnen het landgoed.

- van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een historisch gegroeide tuinaanleg. De tuinaanleg vormt thans nog het oudste onderdeel van een buitenplaats met een zeer oude en rijke historie. Het landgoed Dorth is voor de ontwikkeling van de omgeving van eminente waarde.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaBathmenseweg167216 PCBijKring van Dorth

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieKastelen, landhuizen en parkenTuin, park en plantsoenHistorische aanleg

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
Kring van DorthA11
Kring van DorthA70
Kring van DorthA136
Kring van DorthA82
Kring van DorthA105
Kring van DorthA442
Kring van DorthA20
Kring van DorthA95
Kring van DorthA84
Kring van DorthA941
Kring van DorthA550
Kring van DorthA40
Kring van DorthA119
Kring van DorthA146
Kring van DorthA527
Kring van DorthA9
Kring van DorthA16
Kring van DorthA94
Kring van DorthA884
Kring van DorthA52
Kring van DorthA133
Kring van DorthA137
Kring van DorthA65
Kring van DorthA934
Kring van DorthA19
Kring van DorthA100
Kring van DorthA10
Kring van DorthA115
Kring van DorthA67
Kring van DorthA79
Kring van DorthA66
Kring van DorthA145
Kring van DorthA48
Kring van DorthA143
Kring van DorthA45
Kring van DorthA127
Kring van DorthA106
Kring van DorthA149
Kring van DorthA135
Kring van DorthA49
Kring van DorthA147
Kring van DorthA438
Kring van DorthA529
Kring van DorthA140
Kring van DorthA441
Kring van DorthA74
Kring van DorthA51
Kring van DorthA144
Kring van DorthA17
Kring van DorthA14
Kring van DorthA549
Kring van DorthA18
Kring van DorthA60
Kring van DorthA13
Kring van DorthA59
Kring van DorthA21
Kring van DorthA709
Kring van DorthA712
Kring van DorthA76
Kring van DorthA15
Kring van DorthA110
Kring van DorthA93
Kring van DorthA447
Kring van DorthA73
Kring van DorthA713
Kring van DorthA440
Kring van DorthA50
Kring van DorthA940
Kring van DorthA715
Kring van DorthA117
Kring van DorthA439
Kring van DorthA113
Kring van DorthA112
Kring van DorthA116
Kring van DorthA125
Kring van DorthA129
Kring van DorthA126
Kring van DorthA78
Kring van DorthA528
Kring van DorthA12
Kring van DorthA123
Kring van DorthA130
Kring van DorthA35
Kring van DorthA609
Kring van DorthA96
Kring van DorthA815
Kring van DorthA68
Kring van DorthA34
Kring van DorthA716
Kring van DorthA406
Kring van DorthA32
Kring van DorthA75
Kring van DorthA148
Kring van DorthA83
Kring van DorthA817
Kring van DorthA151
Kring van DorthA80
Kring van DorthA46
Kring van DorthA54
Kring van DorthA71
Kring van DorthA61
Kring van DorthA85
Kring van DorthA124
Kring van DorthA81
Kring van DorthA714
Kring van DorthA58
Kring van DorthA69
Kring van DorthA8
Kring van DorthA55
Kring van DorthA101
Kring van DorthA57
Kring van DorthA809
Kring van DorthA446
Kring van DorthA36
Kring van DorthA62
Kring van DorthA935
Kring van DorthA102
Kring van DorthA128
Kring van DorthA22
Kring van DorthA56
Kring van DorthA77
Kring van DorthA104
Kring van DorthA405
Kring van DorthA139
Kring van DorthA448
Kring van DorthA134
Kring van DorthA42
Kring van DorthA132
Kring van DorthA142
Kring van DorthA47
Kring van DorthA72
Kring van DorthA64
Kring van DorthA103
Kring van DorthA816
Kring van DorthA444
Kring van DorthA141
Kring van DorthA53
Kring van DorthA131
Kring van DorthA445
Kring van DorthA41
Kring van DorthA150
Kring van DorthA111
Kring van DorthA114
Kring van DorthA443
Kring van DorthA39
Kring van DorthA63

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Landschapsstijlinvloeden

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Kastelen, landhuizen en parkenTuin, park en plantsoenLandschappelijke tuin

classisitische invloeden

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18001900globaalvervaardiging