Actualiteit gegevens: 20-11-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
516451
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Vrouwenpoortsbrug
Complexnummer: 
529426 - Omwalling en grachten Leeuwarden
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
5 maart 2001
Kadaster deel/nr: 
10313/37
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Friesland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Leeuwarden
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Leeuwarden
X-Y coördinaat: 
181800 - 579617

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

De huidige BRUG vervangt een draaibrug uit 1879. Toenemende verkeersproblemen deden de gemeenteraad in 1932 besluiten een bredere brug te bouwen op dezelfde plek. Justus Zuidema tekende als gemeentearchitect voor het ontwerp in expressionistische stijl. De bouw begon in 1933, de opening vond plaats op 19 juli 1934. Aannemer was de N.V. Nederlandse Staalindustrie te Rotterdam, de bewegingsinrichting werd geleverd door Jaffa te Utrecht.

Omschrijving

De onderbouw is uitgevoerd in beton, dat bekleed is met baksteen en granieten elementen. De walhoofden sluiten met gebogen wanden aan op de walkanten. De gemetselde onderkanten van leuningen zijn aan de bovenzijde afgerond. De aanhechtingsplaatsen van de railingen uit buismateriaal zijn ingelaten in granieten blokken. Het zuidwestelijk landhoofd is uitgerust met een wenteltrap, die naar een thans dichtgemetseld urinoir leidt. Aan de westzijde zijn de landhoofden te weerszijden van de brugopening voorzien van in graniet gehouwen teksten: 1934 en VROUWENPOORTSBRUG. Ten zuiden van de doorvaartopening bevindt zich een stroomopening ten einde de weerstand voor de schepen zo gering mogelijk te maken. Het noordoostelijke landhoofd bevat een gebogen hellingbaan, die toegang verschaft tot de kelder, die behalve het bewegingsmechaniek nog een toilet en een werkplaats bevat. Het brugwachtershuisje op het zuidoostelijke landhoofd is achtzijdig. Het rust aan de waterzijde op een granieten plint. Het huisje heeft aan zeven zijden een raamlint met hardhouten kozijnen en bronzen vensters. Het interieur is nagenoeg ongewijzigd met een betegelde lambrizering en zwartmarmeren vensterbanken. Het achtzijdige tentdak is bekleed met koper. De oorspronkelijke draaihekken zijn vervangen door moderne slagbomen. De (originele) lantarens hebben een bevestiging in expressieve vormen, verwant aan de Amsterdamse School. De armaturen zijn vervangen door moderne. De leuningen op het val zijn samengesteld uit buismateriaal met een vierkante doorsnede. Staanders en liggers vormen een geometrisch patroon.

Waardering

Brug van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang:

- vanwege de nagenoeg ongerepte staat;

- vanwege de expressieve kwaliteiten van de detaillering;

- als representatief voorbeeld van het werk van Justus Zuidema;- vanwege de ligging in samenhang met de Vrouwenpoortsdwinger.

Locatie

LocatienaamLocatieomschrijving
LeeuwardenOosterkade 139, Binnenstad

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWeg- en waterbouwkundige werkenBrug(C)Verkeersbrug

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
LeeuwardenB4455

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Expressionismestijlzuiver

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Weg- en waterbouwkundige werkenBrug(C)Basculebrug

electrisch aangedreven

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19331934exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Zuidema, Justus ; Stad Leeuwardenarchitect / bouwkundige / constructeur
Gemeente Leeuwarden ; Stad Leeuwardenopdrachtgever