Actualiteit gegevens: 23-12-2017

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
517338
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
18 december 2001
Kadaster deel/nr: 
13396/4
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Brabant
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Heusden
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Doeveren
X-Y coördinaat: 
134934 - 414361

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding.

Ten zuidwesten van de bebouwde kom van Doeveren bevindt zich, in het dijklichaam van de vermoedelijk vijftiende-eeuwse Elshoutse Zeedijk de Oud-Heusdensche SLUIS (toponiem) 2. Deze in het midden van de negentiende eeuw in Ambachtelijk Traditionele vormen opgetrokken sluis met één koker vervult tegenwoordig geen waterstaatkundige functie meer. In de huidige verschijningsvorm is de sluis wellicht een modernisering van een oudere sluis op die plaats. Eertijds vervulde de sluis zowel een uitwaterende als waterkerende functie en had als zodanig belang voor de waterstaatkundige huishouding van de voormalige vestingstad Heusden. De sluis is een belangrijk onderdeel van de gordel van diverse sluizen en sluistypes rondom Heusden en voerde het water dat in het zuidelijke gebied van de gemeente was verzameld buitendijks af in Het Loopken.

Omschrijving.

De sluis bevindt zich enkele honderden meters ten zuiden van de in dezelfde dijk gelegen Bovenlandsche sluis en slechts een twintigtal meters ten zuiden van de Oud-Heusdensche sluis 1. De als duiker uitgevoerde sluis heeft één koker met gemetselde bakstenen wanden en een tongewelf. Sterk beschadigde ijzeren keerdeuren aan de buitendijkse zijde. De ingevallen deuren worden gesteund door een (later aangebrachte) houten dwarsbalk. In de sluis is zowel een machinale baksteen als een IJsselsteen gebruikt. Dit laatste wijst op een sluiskern die in oorsprong ouder is dan de huidige verschijningsvorm doet vermoeden. De machinale baksteen bevindt zich vooral aan de buitenzijde en duidt op een modernisering van omstreeks 1900. In het muurwerk boven de sluiskoker zijn gesmede ankers in de vorm van een andreaskruis aangebracht. Aan de binnendijkse zijde zijn de ijzeren bevestigingen voor de houten sponningen van een schotbalkconstructie nog zichtbaar.

Waardering.

De Oud-Heusdensche sluis 2 is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarden die het object bezit als bijzondere uitdrukking van zowel een geografisch/landschappelijke als een technische ontwikkeling. De Oud-Heusdensche sluis 2 heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere betekenis van het object voor de ontwikkeling van de waterstaatkundige huishouding van de streek rond de landelijk belangrijke vestingstad Heusden en vanwege de historisch ruimtelijke relatie met de aanwezige waterwegen en de andere twee, eveneens beschermde, sluisjes in de Elshoutsedijk.

Locatie

LocatienaamLocatieomschrijving
Doeverenten Z-Westen bebouwde kom

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWeg- en waterbouwkundige werkenWaterkering en -doorlaatSpuisluis

Uitwateringssluis

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
HEUSDENF511

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
ambachtelijk-traditionele bouwtrantinvloeden

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
15001500globaalvervaardiging