Actualiteit gegevens: 20-11-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
517570
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
16 oktober 2001
Kadaster deel/nr: 
12273/1
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Utrecht
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
De Bilt
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Maartensdijk
X-Y coördinaat: 
140829 - 465696

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

Het BAANVAK Utrecht-Hilversum werd in 1863 door de Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM) aangelegd. Daarnaast had in 1874 alleen Maartensdijk een halte. In 1938 werden betonnen bovenleidingportalen ontworpen voor de electrificatie van het twaalf kilometer lange baanvak vanaf de spoorwegovergang aan de Oude Amersfoortseweg in Hilversum tot in Utrecht bij het zwembad bij Blauwkapel. Er werd gekozen voor beton vanwege metaalschaarste. De bogen werden ontworpen door ingenieur J.L.A. Cuperus van de Nederlandse Spoorwegen en vervaardigd door Wernink's Betonmaatschappij te Leiden. De montage, vanaf 1941, gebeurde ter plaatse. Er werden 188 portalen vervaardigd in twee typen: open en gesloten. Deze gesloten portalen zijn in principe om de 1,5 kilometer geplaatst ter bevestiging van extra afspankabels. De open portalen spaarden materiaal en bevorderden het zicht op de seinen.

Omschrijving

Het baanvak Utrecht-Hilversum beslaat op het Maartensdijkse grondgebied ongeveer 6,9 kilometer en is van waarde vanwege de betonnen bovenleidingportalen. Het totaal aantal te beschermen portalen op het baanvak Utrecht-Hilversum, waarvan inbegrepen die op het grondgebied van de gemeente Hilversum, bedraagt 188. Ze zijn met uitzondering van de direct na de viaducten geplaatste portalen alle in gelijke hoofdvorm vervaardigd uit gewapend beton. De portalen hebben spitsboogvormige spanten en zijn geconstrueerd uit twee geprefabriceerde halve boogdelen die ter plaatse zijn gemonteerd op een betonnen voet. In totaal hebben 166 portalen een open raamwerkconstructie. 22 portalen zijn gesloten. De metalen geleiders in het hart van de boog zijn V-vormig.

Waardering

Het baanvak is van algemeen belang vanwege de bovenleidingportalen. Deze zijn van architectuurhistorische waarde vanwege de bijzondere hoofdvorm en als een nagenoeg gave en zeldzame reeks van geprefabriceerde betonnen bovenleidingportalen in Nederland. Van cultuurhistorische waarde vanwege de ontstaansgeschiedenis alsmede van ensemblewaarde vanwege de zeer bepalende situering in reeksvorm op de spoorlijn Utrecht-Hilversum, parallel aan de Provinciale- en rijksweg.

Locatie

LocatienaamLocatieomschrijving
Maartensdijkl. en r. Nw. Weteringsew, l. en r. Vuursche Dreef, Ten oost.v/dGroenekansew, ten westen van A 27

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWeg- en waterbouwkundige werkenWeg(C)Spoorbaan

vanwege bovenleidingportalen

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
MaartensdijkE1522
HilversumD4248
MaartensdijkN416
MaartensdijkN788
HilversumD3853
HilversumD3844
HilversumD3850
MaartensdijkE1520
MaartensdijkC3446
MaartensdijkN870
MaartensdijkC3453
MaartensdijkE1521
HilversumD4249
HilversumN9148
HilversumD3847

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.niet van toepassing

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19381938exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Cuperus, J.L.A. ; Utrechtarchitect / bouwkundige / constructeur