Actualiteit gegevens: 23-12-2017

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
517630
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Uiterste brug
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
28 november 2000
Kadaster deel/nr: 
20667/10
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Zuid-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Gouda
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Gouda
X-Y coördinaat: 
108704 - 446796

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

De over de Haven gelegen BRUG, genoemd 'Uiterste Brug', is in 1879 gebouwd ter vervanging van een draaibrug uit 1845. De grotendeels gietijzeren brug is vervaardigd doo de Haagse IJzergieterij 'De Prins van Oranje'. De brugdekken konden afzonderlijk van elkaar bewegen en zijn voorzien van boven het wegdek uitstekende kwadranten (kamwielen) voor het hefmechanisme, waarmee de vallen worden bediend; in de loop van de 20ste eeuw is de brug vastgezet. Tegelijkertijd zijn de contragewichten verwijderd.

De brug vormt één van de drie verbindingen tussen de Oosterhaven en de Westerhaven en is een verkeersbrug van het type dubbele bascule- of wipbrug.

De brug maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht van Gouda.

Omschrijving

De "beweegbare" brugdelen (vallen) liggen tussen aanbruggen, die rusten op vijf hoge, zich verjongende gietijzeren kolommen. Deze zijn door middel van eveneens gietijzeren consoles met de geknikte ijzeren balken van de aanbruggen verbonden. Zowel de hellende "beweegbare" delen (de vallen) als de niet beweegbare, minder hellende brugdelen (de aanbruggen) zijn voorzien van balustrades die zijn samengesteld uit tussen eenvoudige, gietijzeren balusters staande spijlenreeksen met rondboogfriezen. De kwadranten of kamwielen zijn onder meer ingevuld met vijf cirkels en zijn verbonden met metalen huizen van de bewegingswerken. Deze zijn bevestigd aan zware conische palen. Op de kaden aan weerszijden van de aanbruggen staan balustrades. Deze bestaan uit rijk versierde gietijzeren balusters, waartussen stangen zijn bevestigd. De brugdekken bestaan uit op ijzeren balken liggende planken.

Waardering

De dubbele basculebrug is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde.

De brug is (cultuur)historische van algemeen belang als een bijzondere onderdeel van een zeer oude infrastructurele voorziening en als een goed voorbeeld van een typologische ontwikkeling in de bruggenbouw.

De brug heeft architectuurhistorische waarde vanwege het voor de bouwtijd kenmerkende materiaalgebruik en de daarmee samenhangende vormgeving.

De brug heeft stedebouwkundige en ensemblewaarde vanwege de situering en de bijzondere visuele en functionele samenhang met de Haven en de overige bruggen over dit water.

De brug is bovendien van belang vanwege de herkenbaarheid en de redelijke gaafheid.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaWesthaven612801 PNBijOosthavenGouda

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWeg- en waterbouwkundige werkenBrug(C)Verkeersbrug

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
GOUDAC3907

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.niet van toepassing

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Weg- en waterbouwkundige werkenBrug(C)Basculebrug

Dubbele bascule- of wipbrug

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18791879exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
IJzergieterij De Prins van Oranje ; Zuid-Hollandarchitect / bouwkundige / constructeur