Actualiteit gegevens: 21-03-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
518462
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
11 december 2001
Kadaster deel/nr: 
17815/41
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
121182 - 486905

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

In 1891-1892 tot stand gekomen WINKEL. De opdracht werd verstrekt door de firma 'H.F. Jansen & Zonen', meubel- en tapijtmagazijn. Het pand verving drie grote oude pakhuizen waarin een in 1891 afgebrande 'stoomtimmerfabriek' gevestigd was. In het pand bevonden zich naast verkoopruimten tevens werkplaatsen en kantoren. Aan drie zijden vrijgelegen pand. De twee representatieve gevels zijn gelegen aan het Spui. Een derde minder uitgewerkte gevel is gelegen aan de Rozenboomsteeg. Het pand past binnen de schaalvergroting rond het gedempte Spui. De architect was Ed. Cuypers. Gebouwd in de stijl van de neo-renaissance en met een metropolitische allure. De specifieke indeling van de representatieve gevels aan de zijde van het Spui lijkt overeenkomsten te hebben met vroege Amerikaanse wolkenkrabbers. Op de begane grond bevond zich de entree aan de lange zijgevel aan het Spui. Op deze begane grond naast de verkoopmagazijnen tevens salons in de hoeken, een wachtkamer en een trappehuis. Er was verder sprake van een entresol. Het trappehuis werd met een lichtkap afgesloten. Ook de vide werd met een lichtkap afgesloten. In het gebouw is later nog de Holland-Afrika-Lijn gevestigd geweest.

Omschrijving

Op een nagenoeg vierkant grondplan tot stand gekomen winkelmagazijn met aan de zijde van het Spui sterk symmetrisch gelede gevels. Boven het maaiveld laten zich vier bouwlagen onderscheiden: een begane grond, een entresol, twee verdiepingen onder een kap. De gevels zijn opgetrokken met afwisselend gebruik van natuursteen, marmer, vermetselde lichtrode baksteen en ten dele zichtbare ijzerconstructies. Het geheel wordt afgesloten door een viertal schuinopgaande dakschilden gedekt met shingles. Na een wit fries met geprofileerde lijst en een recent hekwerk volgt een plat dak. Rondom recente dakvensters. Aan de korte en lange gevels aan het Spui respectievelijk vier en vijf dakkapellen. Aan de lange zijde is de middelste dakkapel groter uitgewerkt. De kapellen hebben T-vensters met flankerende pilasters en een top als bij een tuitgevel. Verder eenvoudige geprofileerde kroonlijst. Aan de onderzijde worden de kapellen met elkaar verbonden door een eveneens witgepleisterde risalerende wering. De vijf traveeën brede zuidgevel, de lange gevel aan de zijde van het Spui, toont een tweedeling. De begane grond en entresol vormen als hoge sokkel een geheel. In het midden van deze gevel bevindt zich de voornaamste entree. Links en rechts een pilaster uit gestapelde natuurstenen blokken. Geprofileerde hardstenen plint. 'Kapiteel' als onderdeel van een over de gehele breedte lopend geprofileerd fries. Hierboven puibalk of cordonlijst. Op de hoeken van de gevel een bredere natuurstenen pilaster. Aan de rechterzijde een met lijst opgelegd veld met ornamenten als krulwerk en maskerons. Aan de linkerzijde een rijker dergelijk veld met verder rolwerk, spiegel en afsluitend bouwplastiek in de vorm van een dragende engel. De delen van de pui tussen de pilasters tonen donkere scheidende pijlers met een Corinthisch kapiteel. Brede en hoge winkelruiten. Boven een donkere puibalk de verdere geleding van de ruiten van de entresol. Gedrukte bogen met pijlers op sokkel en met geprofileerd kapiteel en verder zwikken met bewerkt veld. Verdere geleding van de ruiten middels smalle stijlen. De vier traveeën brede westgevel, de korte gevel aan de zijde van het Spui, is met de zuidgevel vergelijkbaar. Aan de linkerzijde valt een travee op door een andere indeling. Deze travee heeft een meer gesloten karakter door het ontbreken van de winkelruit. In plaats hiervan een eenvoudiger en halfrond afgesloten venster met kalf en geleding. De representatieve zuid- en westgevel tonen beide boven de cordonlijst geveldelen overwegend uit vermetselde baksteen. De zuidgevel toont vijf hoge arcades over twee verdiepingen. Pilasters met blokimitatie op de muurdammen en op de hoeken, natuurstenen basementen en kapitelen en bogen met sluitsteen. Aan weerszijden van de arcade van de middentravee geaccentueerde en hoger doorlopende pilasters. Kapiteel tot onder de kroonlijst. Gekorniste gootlijst op klossen, verder een kleine tandlijst. In de arcades op beide verdiepingen vensters met geleding. Tussen de verdiepingen dichte donkere delen. Venster van de bovenverdieping is getoogd. Hier ook een klein balkon met posten en hekwerk. De benedenverdieping heeft een Frans balkon. Gietijzeren vensterhekjes met wapens en guirlandes. De westgevel toont drie van dergelijke arcades. Geheel links een geveldeel met op de twee verdiepingen elk een venster in natuurstenen kader met lijst en consoles. Het venster van de bovenverdieping heeft een segmentvormig fronton met gevuld timpaan. De zijgevel aan de zijde van de Rozenboomsteeg is witgepleisterd en toont grotendeels asymmetrisch geplaatste vensters met traliewerk of geleding, alsmede deuropeningen voor personen en goederen, alsmede smalle vensters ter verlichting van het trappenhuis. Drietal uitkragende gevellijsten en afsluitende kroonlijst.

Waardering

Winkel van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde; belang van het object voor de geschiedenis van de architectuur. Belang van het object vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp en wegens het bijzondere materiaalgebruik. Het object heeft wegens de situering een bijzondere betekenis. Het exterieur heeft ondanks de vele ingrepen zijn oorspronkelijke karakter behouden. De hoge onderpui is kenmerkend voor laat 19de-eeuwse winkelpanden.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaSpui101012 WZBinnenstadAmsterdam
NeeSpui10A1012 WZBinnenstadAmsterdam
NeeRozenboomsteeg91012 PRBinnenstadAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenWinkel (G)Winkel (G2)

Meubel- en tapijtmagazijn

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AmsterdamF5548

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Neo-Renaissanceinvloeden

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18911892exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Cuypers, Ed. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur