Actualiteit gegevens: 21-03-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
518468
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Amsterdamse Cavaleriekazerne
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
11 december 2001
Kadaster deel/nr: 
17815/41
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
122996 - 486201

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

In 1864-65 rondom een cour aangelegde AMSTERDAMSE CAVALERIEKAZERNE met HEK als erfscheiding in een sobere Neo-Classicistische trant in opdracht van het toenmalige Ministerie van Oorlog. De bestektekeningen zijn gesigneerd door de Majoor Eerstaanwezend Ingenieur, de Eerste Luitenant Ingenieur en de Eerste Inspecteur van Fortificatiën. In 1874 werd ten oosten van de kazerne een RIJLOODS gebouwd, verbonden met het hoofdgebouw door een corridor. Het is gebouwd in een sobere eclectische trant eveneens in opdracht van het toenmalige Ministerie van Oorlog.

N.B. Halverwege de jaren vijftig werd de kazerne in gebruik genomen als dependence van het naast gelegen Rijksmagazijn voor Geneesmiddelen. Het interieur werd hierbij, zonder veel ingrijpende veranderingen, aan de opslagfunctie aangepast. Eind 1992 werd het gebouw ingenomen door de Rijksacademie van Beeldende Kunsten. Hiertoe vond in 1991-92 onder leiding van architect Koen van Velsen een ingrijpende verbouwing plaats, waarbij op de binnencour een groot gebouw verrees, achter de rijloods een aantal ateliers en een kantine aan de Singelgracht.

Omschrijving

Symmetrisch opgezette kazerne volgens het vierkante 'Vaubanse' type, met vier vleugels rondom een cour. Elke vleugel meet 13 meter en heeft in het midden een poort die uitkomt op de binnenplaats. Het gebouw heeft een rechthoekige plattegrond en is opgetrokken in baksteen voorzien van kruisvormige (X) muurankers met aan de straatzijde een voorvleugel bestaande uit een begane grondverdieping, een verdieping en een zolderverdieping. De drie overige vleugels zijn lager opgetrokken en hebben slechts een zolderverdieping. De voorvleugel toont verder een middenrisaliet voorzien van getoogde inrijpoort met natuurstenen sluitsteen met ontwerpjaartal 1864 en hardstenen plaquette met opschrift: 'KAVALLERIE-KAZERNE', en gebosseerde hoeklisenen en driehoekig fronton. De gevels worden verder geleed door telkens gekoppelde rondboogvensters met zesruits en V-vormige roedenverdeling (deels van ijzer, deels van hout) in houten kozijnen onder een samenstel van schilddaken, in oorsprong gedekt met ijzerblik en nu voorzien van pannen. Deze vensters komen in de stalvleugels alleen voor ter weerszijden van de getoogde poort.

In het INTERIEUR is ondermeer van belang de gietijzeren latierpalen op de begane grond, de lange reeksen ijzeren Polonceau-spanten van de kappen op de vleugels en de Philibert-spanten van de kap van het hoofdgebouw.

De rijloods is gebouwd op een rechthoekig grondplan onder een zadeldak tussen puntgevels met een klimmend boogfries. Opgetrokken in baksteen op een eveneens bakstenen fundament. Aan de korte zijden gekoppelde rondboogvensters - aan de voorgevel te weerszijden van de tussen lisenen geplaatste dubbele ingang met halfrond bovenlicht - die evenals de gietijzeren roosvensters in de top van een omlijsting in gele siersteen zijn voorzien. Beide langsgevels tellen 9 vensterassen en worden geleed door lisenen en getoogde vensters. In het INTERIEUR resteert nog de oorspronkelijke open Polonceau-kapconstructie met houten spantpoten en ijzeren vakwerk.

Aan de straatzijde nog aanwezig ijzeren hekwerk. De staanders en pieken zijn van gietijzer, de spijlen en regels van getrokken ijzer en de overige onderdelen van smeedijzer.

Waardering

Voormalige kazerne en rijloods met bijbehorende interieuronderdelen en met ijzeren hek van algemeen belang vanwege de architectuur- en militairhistorische waarde alsmede van stedebouwkundige waarde. De twee gebouwen zijn door hun vormgeving en detaillering alsook de kapconstructies en de gietijzeren latierpalen kenmerkend voor de sobere utilitaire architectuur van de Genie uit het midden van de 19de eeuw. Tevens van belang wegens de situering aan de binnenstadszijde van de Singelgracht als onderdeel van een grotere reeks militaire gebouwen en als zodanig mede van belang wegens de uitdrukking van de functie van garnizoensstad.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaSarphatistraat4701018 GWBinnenstadAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieVerdedigingswerken en militaire gebouwenMilitair verblijfsgebouwKazerne
Neeoorspronkelijke functieVerdedigingswerken en militaire gebouwenBijgebouwenManege(B)

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AmsterdamO1791

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Eclecticismestijlzuiver

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Verdedigingswerken en militaire gebouwenMilitair verblijfsgebouwCavalleriekazerne

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18641865exactvervaardiging
18741874exactverbouwing

Rijloods