Actualiteit gegevens: 20-11-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
522471
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
9 oktober 2001
Kadaster deel/nr: 
15885/12
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Brabant
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
's-Hertogenbosch
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
's-Hertogenbosch
X-Y coördinaat: 
149514 - 411210

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding.

Voormalige PAROCHIALE LAGERE SCHOOL (St. Josephstraat 18) en PAROCHIALE MULOSCHOOL (St. Josephstraat 20), verbonden aan de parochie Sint Jan en de Congregatie St. Aloysius.

De parochiale gebouwen, anno 1999 nog steeds als school in gebruik, liggen aan de westzijde van de in de negentiende eeuw als onderdeel van een grootschalige inbreiding binnen het stedelijk weefsel van de historische binnenstad herbebouwde St. Josephstraat. Achter de schoolgebouwen, die gelegen zijn aan de straatzijde van een groot nagenoeg rechthoekig perceel, bevindt zich een ruim achtererf. Links en rechts in de rooilijn gelegen buurpanden, links aangrenzend rechts een klein steegje naar het achtererf.

De in opdracht van de Congregatie in 1895 (St. Josephstraat 18) en 1912 (St. Josephstraat 20) gebouwde panden etaleren de stilistische veranderingen in de katholieke schoolarchitectuur uit het eind van de negentiende en de eerste decennia van de twintigste eeuw: een in Neo-Gotische stijl gebouwde lagere school (nummer 18) en een meer eigentijdse, soberdere vroeg twintigste-eeuwse variant, nog geënt op de neogotische vormentaal (nummer 20).

In de dakschilden diverse nieuwe dakramen. De voorgevels zijn op onderdelen gewijzigd (hoofdentree nummer 18) en versoberd (o.a. linker travee nummer 18). De achterzijde van nummer 18 is ingrijpend gewijzigd en versoberd. De interieurs zijn deels gemoderniseerd.

Omschrijving.

De voormalige lagere school (St. Josephstraat 18) is een bakstenen pand op nagenoeg L-vormig grondplan bestaande uit een evenwijdig aan de straat gesitueerde langsvleugel en een haaks op de straat gesitueerde dwarsvleugel met twee bouwlagen en een kapverdieping onder een met kruispannen gedekt samengesteld dak (zadeldak met haaks aankappende zadeldaken) waarop dakkapellen, voorzien van leien in Maasdekking, met omlopende schilddakjes waarop spitsen met pirons. Aan de achterzijde een- en tweelaags aanbouwen onder plat uit later tijd. De voorgevel telt elf vensterassen waarin twee topgevels, links met klimmend spitsboogfries bekroond met kruis en rechts met getrapt fries. Geprofileerde goten op bloktandlijsten. Het in kruisverband gemetselde pand wordt verlevendigd door siermetselwerk, tandlijsten, speklagen en spekblokken, rode profielsteen, hardsteen voor waterlijsten, de projecterende plint en venstertraceerwerk en smeedijzeren sierankers. Links op de verdieping beeld van St. Aloysius onder baldakijn. Gevelplaten met 'Congregatie St. Aloysius' en 'Par. School St. Jan'. Overwegend houten kruiskozijnen met twintigruitsramen, op de begane grond onder rondbogen met driepassen in het decoratieve boogveld, op de verdieping onder segmentbogen met dito boogveld. Aan weerszijden van het Aloysiusbeeld spitsboogvensters met traceerwerk. In de topgevel blinde spitsboognissen.

Achterzijde soberder gedetailleerd. Noordkant van de dwarsgevel met siermetselwerk en vensters zoals voornoemd. De belendende voormalige MULO-school (St. Josephstraat 20) is een uitbreiding van de lagere school. Dit bakstenen pand beslaat een rechthoekig grondplan en telt drie bouwlagen met een kapverdieping onder een met verbeterde Hollandse pannen gedekt schilddak met twee dakkapellen onder lessenaardaken. De voorgevel telt zeven traveeën met in de eerste, vierde en zevende travee hoger opgetrokken, licht risalerende torenvolumes met tentdaken, bekroond met pirons. Rechter torenvolume met afgeplat tentdak waarop smeedijzeren vorstkam, gedeeltelijk aan het gezicht onttrokken door een ervoor opgemetselde schoudergevel. Middenvolume met flankerende balustrade. Licht geprofileerde goot op profielstenen, opgenomen in rondboogfries. Het in kruisverband gemetselde pand wordt verlevendigd door spekblokken en speklagen (onder andere van witte en geel geglazuurde baksteen); het gebruik van hardsteen voor de plint, waterlijsten, onderdorpels, lateien, afdekplaten, gevelplaten en ornamenten; verder divers (uitkragend) siermetselwerk en per bouwlaag divers vormgegeven sierankers. Verder gevelplaten met 'M.U.L.O.', 'St. ALOYSIUSSCHOOL' en 'ANNO''1912'. Getoogde of rechtgesloten vensters met veelal een- danwel tweedelige houten kozijnen of kruiskozijnen onder rond-, segment- of korfboog, vrijwel allemaal voorzien van markante kleine roedenverdeling. Entree met dubbele, beglaasde paneeldeur met siersmeedijzeren deurrooster.

Achterzijde met dertien vensterassen en rechter gevel overeenkomstig, maar veel soberder gedetailleerd.

De hoofdindelingen van hal, gangstruktuur met daaraan grenzende klaslokalen zijn in basisopzet behouden gebleven. Van het interieur zijn o.a. vermeldenswaard: trapportaal met granito treden, houten leuning en smeedijzeren balustrade met doorgaand cirkelmotief; smalle steektrap in rechter zijvleugel met terrazzo treden, houten leuning en getordeerde smeedijzeren balusters; vensters met getordeerde spijlen; diverse boogportalen; keuken op begane grond met schuifkasten voorzien van okerkleurig kathedraalglas.

Waardering.

Het tweetal voormalige parochiescholen, een lagere school op nummer 18 en een MULO-school op nummer 20, is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de sociale ontwikkelingen op onderwijsgebied in Brabant aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Daarnaast als uitdrukking van de ontwikkeling van de katholieke congregaties en het daaraan verbonden onderwijs in parochiescholen. De aan de Sint Jansparochie verbonden scholen herinneren als zodanig aan de religieuze opbloei van de stad. Verder is het object als voorbeeld van grootschalige schoolbebouwing van belang voor de typologische ontwikkeling van scholen.

Het object bezit architectuurhistorische waarden vanwege het belang voor de architectuurgeschiedenis van de in de gevels zichtbare stijlontwikkeling waarbij een neo-gotische vormentaal (1895) wordt opgevolgd door een meer eigentijdse (1912), maar nog op de neogotiek geënte variant. Daarnaast vanwege de esthetische kwaliteiten van de detaillering en de verzorgde ornamentiek in met name de straatgevels. Het object bezit ensemblewaarden als onderdeel van een grootschalige negentiende-eeuwse stedenbouwkundige inbreiding binnen het weefsel van de historische binnenstad, gevormd aan weerszijden van de St. Jozefstraat, op de plaats van een tot dan toe dunbebouwd gebied. Daarnaast als onderdeel van de sinds de katholieke emancipatie snel opgekomen, hecht samenhangende klooster- en instituutsbebouwing rondom de kathedrale Sint Jan, waardoor het gebied een voor Den Bosch en daarbuiten vrij uniek en zeldzaam karakter heeft gekregen. Verder vanwege het beeldbepalende karakter van het silhouet van de school voor het ten noorden van de Sint Jan gelegen deel van deze religieuze bebouwing.

Het object is van belang vanwege grotendeels gaaf bewaard gebleven straatgevels en de in basisopzet herkenbaar bewaard gebleven schoolplattegronden.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaSint Josephstraat185211 NJ's-Hertogenbosch
NeeSint Josephstraat205211 NJ's-Hertogenbosch

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieCultuur, gezondheid en wetenschapOnderwijs en wetenschapSchoolgebouwKatholieke school

Betreft lagere school en MULO-school

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
's-HertogenboschH5508

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Neo-Gotiekinvloeden

Geldt voor beide scholen

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18951895exactvervaardiging

Betreft bouw lagere school

19121912exactverbouwing

Betreft bouw MULO-school