Actualiteit gegevens: 23-12-2017

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
523057
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Vier Jaargetijden
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
22 april 2002
Kadaster deel/nr: 
20345/35
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Gelderland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Nijmegen
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Nijmegen
X-Y coördinaat: 
188395 - 428734

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

'Vier Jaargetijden', vier gietijzeren STANDBEELDEN van allegorische vrouwenfiguren op hardstenen SOKKELS, voorstellende de vier jaargetijden. De beelden staan in het Hunnerpark, op regelmatige afstand van elkaar in een rozenperk met de rug naar de voormalige stadswal. Het park is een van de parken die werden aangelegd op de voormalige verdedigingswerken. De beelden zijn gelegen binnen het van rijkswege beschermde stadsgezicht van Nijmegen.

De beelden werden gegoten naar ontwerp van de Franse kunstenaar MATHURIN MOREAU (1822-1912) door de beroemde Parijse gieterij SOCIETE DES FONDERIES DU VAL D'OSNE. De vrouwenfiguren zijn classicistisch geinspireerd, waarbij de gewaden aansluiten bij de Griekse natte stijl. De sokkels werden vervaardigd door MATTHIJS VAN ROGGEN (1863-sterfdatum onbekend).

De beelden werden in 1889 aan de stad Nijmegen geschonken door twee plaatselijke organisaties die zich inzetten voor de verfraaiing en uitbreiding van Nijmeegse openbare parken, het Baron Paulus Straalmanfonds (opgericht in 1826) en de Vereniging tot Verfraaiing van Nijmegen en Omstreken (opgericht in 1879). Oorspronkelijk waren de vier beelden opgesteld in de groenstrook van de Nassausingel, maar in de jaren zestig werden ze verplaatst naar hun huidige plaats in het park.

Omschrijving

De vier gietijzeren STANDBEELDEN zijn groengeverfd en gelakt en meten elk 160 cm. De SOKKELS zijn uitgevoerd in Naamse steen en zijn 115 cm. hoog. De beelden stellen van links naar rechts de godinnen Flora (lente), Ceres (zomer), Pomona (herfst) en Vesta (winter) voor. Ze zijn herkenbaar aan hun attributen, respectievelijk een uitbottende tak, korenaren, een druiventros en een vuurpot. De vier godinnen hebben een vergelijkbare lichaamshouding, opgestoken haar en zijn gekleed in klassieke gewaden, die in de trant van de natte stijl om het lichaam sluiten. Het attribuut houden zij in hun rechter hand. De linker hand is steeds iets opgeheven. De sokkels zijn sobere, geprofileerde sokkels met basement en dekplaat. Aan de voorzijde bevindt zich het inschrift: 'Aangeboden door de Verfraaiings-Vereniging en het Straalmanfonds 1889'.

Waardering

'Vier Jaargetijden', vier gietijzeren STANDBEELDEN op SOKKELS uit 1889

-Van kunsthistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van beelden uit het vierde kwart van de negentiende eeuw, bedoeld ter verfraaiing van de openbare ruimte. De classicistisch ge'nspireerde beelden verbeelden een classicistisch thema, kenmerkend voor de ontstaanstijd van de beelden en hun functie.

-Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van het Hunnerpark, hoewel niet oorspronkelijk hier bedoeld wel belangrijk voor de instandhouding van het aanzicht van het park.

-Van cultuurhistorische waarde als uiting van een technische en van een stedenbouwkundige ontwikkeling, als gietijzeren beelden een voorbeeld van het toenemend gebruik van gietijzer voor gebruiks- en kunstvoorwerpen in de negentiende eeuw, en als voorbeeld van het gebruik van verfraaiingselementen in Nederlandse openbare stadsparken en plantsoenen die na de slechting van stadswallen vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw in veel steden werden aangelegd.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaNassausingel96511 EVNijmegen

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieVoorwerpen op pleinen en dergelijkeStraatmeubilairKunstwerk

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
NIJMEGENB8517

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Neo-Classicismeinvloeden

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Voorwerpen op pleinen en dergelijkeStraatmeubilairSculptuur

vier standbeelden op sokkels

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18891889exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Moreau, Mathurin ; Gelderlandbeeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker
Roggen, Matthijs van ; Gelderlandbeeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker

sokkels

Société des Fonderies du Val d'Osne ; Gelderlandgeelgieter
Straalmanfonds, Baron Paulus ; Gelderlandopdrachtgever
Verfraaiing van Nijmegen eo, Vereniging tot ; Gelderlandopdrachtgever