Actualiteit gegevens: 01-12-2021

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
523314
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Afrika
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
11 december 2001
Kadaster deel/nr: 
82984/15
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
123286 - 487779

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

Voormalig PAKHUIS 'AFRIKA' met laad- en lossteiger, in opdracht van de N.V. Handelskade gebouwd in 1915 naar ontwerp van A.J. Joling en in 1935 aan de buitenkant ingrijpend verbouwd door de architect J. de Bie Leuveling Tjeenk in een stijl die invloed van het Functionalisme vertoont. De monolitische betonskeletstructuur, uit 1915 is een vroeg voorbeeld van het 'mushroom' systeem in Nederland.

Het pakhuis maakt deel uit van een rij aaneengesloten pakhuizen die, als strook geklemd liggen tussen het N.S.-emplacement en de noordelijk gelegen IJhaven. Tot de inrichting van het gebied in de directe omgeving horen ook de loskades en de rolkraan. N.B. Het pakhuis, op onderdelen gewijzigd, is niet meer als zodanig in gebruik.

Omschrijving

Het in bakstenen kruisverband opgetrokken pand heeft een vrijwel rechthoekige plattegrond en telt vijf bouwlagen. Het dak is samengesteld uit vlakke delen en schuine dakschilden.

De voorgevel is naar de stadszijde gekeerd en wordt gekenmerkt door een uitgewassen betonnen frame (negen traveeën) met invullingen van baksteen. De vier verdiepingen kragen over zodat de draagconstructie van het monolithisch betonskelet zichtbaar is. Losgaten bevinden zich in de tweede, zesde en achtste travee en op de begane grond, de laatste met oorspronkelijke strokendeuren naar de betonnen losperron. In drie traveeën hebben de losgaten de oorspronkelijke dubbele luiken. Links en rechts is op de twee hoeken van de verdieping in metalen belettering de naam van het pakhuis 'Afrika' aangebracht, zowel aan de voor- als achterzijde. De linker hoektravee wordt in beslag genomen door een trappenhuis. Boven de begane grond, aan de linkerzijde bevindt zich een naar achter gelegen, smalle uitbouw die ten dele voor een travee van het aangrenzende pakhuis is gebouwd. De zijkant van de aanbouw die haaks op de gevel is geplaatst bevat drie ramen met glazen bakstenen.

De achtergevel, gericht naar het IJ, bezit over de volle breedte van het pand een losperron, opgetrokken uit beton, baksteen en staal, bereikbaar via twee trapjes, respectievelijk evenwijdig en haaks op de gevel. In het perron bevinden zich brede losopeningen en gekoppelde raampjes. Op het losperron sluiten strokendeuren aan van het enkelvoudige en harmonica-type. De losgaten eindigen tegen de liggers van het betonnen frame, die aan het losperron met doorgetrokken latei. Voor de losgaten op de verdiepingen zijn aan stalen kettingen, inklapbare laadbalkons gehangen. De gevel wordt bovenaan ter plaatse van de middelste vier traveeën, afgesloten door een convexe stalen plaat. Het losgat hieronder bevat als enige in de gevel een hijsbalk. Hierboven op het dak bevindt zich een kubische betonopbouw met flauw bollend dak.

Interieur In het grid van het monolithisch betonskelet bevinden zich 3 x 8 vrijstaande kolommen met paddestoelkapitelen per bouwlaag.

Waardering

Het pakhuis 'Afrika', oorspronkelijk uit 1915, is van algemeen belang wegens architectuur-, cultuur-, en bouwhistorische alsook typologische en industrieel-archeologische waarde, als vroeg voorbeeld van betonskeletbouw met paddestoelkolommen in Nederland en als onderdeel van een historisch gegroeide havenbebouwing met bedrijfs- en/of opslagfunctie uit het stoomtijdperk. Het pakhuis is stedenbouwkundig van waarde vanwege zijn ligging aan de IJhaven met kademuur, smalspoor en kranen.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaJollemanhof191019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof491019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof711019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof691019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof671019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof651019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof631019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof611019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof591019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof571019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof551019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof531019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof511019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof471019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof211019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof451019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof431019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof411019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof391019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof371019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof351019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof331019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof311019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof291019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof271019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof251019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof231019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam
NeeJollemanhof731019 GWvoormalig pakhuis beschermd, recente nieuwbouw niet, ZeeburgAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenOpslagPakhuis

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AmsterdamN4240A196
AmsterdamN4240A200
AmsterdamN4240A180
AmsterdamN4240A198
AmsterdamN4240A185
AmsterdamN4240A189
AmsterdamN4240A197
AmsterdamN4240A188
AmsterdamN4240A181
AmsterdamN4240A184
AmsterdamN4240A186
AmsterdamN4240A199
AmsterdamN4240A183
AmsterdamN4240A187
AmsterdamN4240A194
AmsterdamN4240A201
AmsterdamN4240A195
AmsterdamN4240A182

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Functionalismeinvloeden

Verbouwing 1935

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19151915exactvervaardiging
19351935exactverbouwing

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Joling, A.J. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur

Bouw van 1915

Bie Leuveling Tjeenk de, J. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur

Verbouwing 1935