Actualiteit gegevens: 23-12-2017

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
525711
Complexnummer: 
517031 - Begraafplaatshek e.d.
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
18 december 2001
Kadaster deel/nr: 
16008/39
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Brabant
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Meierijstad
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Schijndel
X-Y coördinaat: 
158596 - 403453

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding.

Aan het linker laantje in de noordwestelijke hoek van de begraafplaatsliggen de op het noordwesten georinteerde grafmonumenten van de familie Bolsius. Het GRAFMONUMENT van de in 1906 overleden Antoon Bolsius ligt ten noordoosten (ter linker zijde) van het voorafgaande familiegraf. Het dateert uit 1907 en is vervaardigd door de uit Stratum (Eindhoven) afkomstige Jan Custers. Stilistisch combineert het invloeden van de Neo-Barok, de Neo-gotiek, de Neo-Renaissance en de de Art Nouveau. Antoon Bolsius was van grote betekenis voor de welvaart en industrile ontwikkeling van Schijndel en omgeving. Onder zijn leiding kon de kaarsenindustrie zich ontwikkelen. In een in 1871 opgerichte fabriek, destijds de grootste van Nederland, werd aanvankelijk alleen bijenwas gebleekt. Deze werd aan kosters geleverd die er vervolgens kaarsen van maakten. Vanaf 1920 werden op de wasblekerij zelf kaarsen geproduceerd. De fabriek doorstond de crises van de jaren twintig en dertig zonder kleerscheuren en de 'Bolsius Groep' behoort tegenwoordig tot de grootste kaarsenproducenten ter wereld.

Omschrijving.

Het grafmonument beslaat een rechthoekige plattegrond. Naar het zuidoosten nemen de diverse onderdelen toe in hoogte.

Op een lage, omlopende gecementeerde bakstenen plint ligt een gefrijnde hardstenen basis van iets kleinere omvang. De hierop gelegen hardstenen tombe, deels met licht oplopende nokrib, gaat met haar hoofdeinde op in het onderste deel van een haaks erop geplaatste tweedelige opstand. Middels twee koperen stangen is deze opstand verbonden met twee decoratief gebeeldhouwde pijlertjes op de tegenover gelegen hoekpunten. Het rechthoekige onderdeel van de opstand met afgeschuinde bovenranden gaat over in een bovendeel met in- en uitgezwenkte vormen. In de zijkanten hiervan zijn met loofbladeren omgeven wapenschilden ingebeiteld, in de voorzijde florale motieven naast een kruisvorm met banderol waarop de tekst 'CRUCE ET ARATRA'.

Op de opstand staat een kalkstenen beeldengroep, gesitueerd op een akker met her en der door de landbouw voortgebrachte producten, met rechts een staande boer met spade, links een gezeten treurende vrouw en schuin achter haar een jong meisje dat een krans opheft naar de beeltenis van Bolsius in een klokgevelachtige opbouw. Op de zijkanten hiervan gestileerde plantmotieven en een krans, op de achterzijde twee gekruiste palmtakken, symbolisch voor de Overwinning in de zin van de gelukkige voleinding van het leven. Op de voorzijde ingebeitelde epitaaf met onder meer 'Ter zaliger nagedachtenis aan [...] ANTONIUS JACOBUS MARIA BOLSIUS [...]'. In de voorzijde van de licht uitzwenkende kop van de achterbouw is een marmeren portret van Anton Bolsius geplaatst, in de achterzijde zijn de letters 'R.I.P' gebeiteld. De opbouw wordt bekroond door een eveneens kalkstenen sculptuur van een zegenende en blootvoets weergegeven verrezen Christus met ijzeren banier in de hand.

Waardering.

Het grafmonument van Anton Bolsius is van algemeen belang.

Het heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van de rooms-katholieke grafcultuur aan het einde van de negentiende eeuw. Daarnaast als uitdrukking van de economische ontwikkeling van Schijndel in relatie tot de fabrikantenfamilie Bolsius en verder als uitdrukking van een sociale ontwikkeling. Daarnaast is het cultuurhistorisch waardevol vanwege de bijzondere uitdrukking van het type grafmonument. Het object bezit kunsthistorische waarde wegens de bijzondere opzet, de detaillering en de diversiteit aan stijlinvloeden.

Het object heeft tesamen met het toegangshek, het kruisbeeld en de andere grafmonumenten ensemblewaarde als onderdeel van een historisch gegroeid religieus ensemble aan de Rietbeemdweg.

Het object is van belang wegens de gaafheid en heeft zeldzaamheidswaarde op grond van de uniciteit van de verschijningsvorm.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaRietbeemdweg155482 JABijSchijndel

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieUitvaartcentra en begraafplaatsenBegraafplaats en -onderdelenGrafmonument

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
SCHIJNDELG1309

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Neo-Barokinvloeden

Invloeden Neo-gotiek, Neo-renaisance, Art Nouveau

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18811907globaalvervaardiging