Actualiteit gegevens: 20-11-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
526730
Complexnummer: 
526729 - Woningbouwcomplex
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
14 april 2003
Kadaster deel/nr: 
18710/3
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
119968 - 489558

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

Half vrijstaand noordelijk BOUWBLOK (A) van het woningbouwcomplex Patrimonium op een plattegrond van een geknikte L, aangelegd op de Spaardammerdijk en de Zaanstraat met kleine uitlopers (kopgevels) aan de Oostzaanstraat en de Zaanstraat. Vanaf de Zaanstraat geven twee, op regelmatige afstand geplaatste, poorten toegang tot de binnenring van de Zaanhof en vanaf de Spaardammerdijk één, die tevens het niveauverschil met de hoger gelegen dijk, door middel van een trap overbrugt. Het blok in Rationalistische trant stamt uit de jaren 1918-1919.

Omschrijving

Het bouwblok heeft vier bouwlagen en een zolder onder (afgewolfde) schild- en zadeldaken en is in bakstenen kruisverband opgetrokken op een (geknikte) L-vormige plattegrond, de etagewoningen gegroepeerd rondom de bebouwing van de binnenring van de Zaanhof (van dezelfde hoofdvorm, maar gefragmenteerd). De geknikte gevel aan de Zaanstraat heeft twee poorten en zes rondboog portieken elk met aan weerszijden twee vensterassen. Afwijkingen van het schema komen voor op de hoeken. De zuidelijke hoek heeft in de tweede as van de portiek, uiterst rechts, een erker over drie verdiepingen, de bovenste rechthoekig in plaats van driezijdig en een spaarveld op de begane grond met daarin een deur en twee vensters. In de travee links van de portiek komt geen deur voor. De portiek heeft geen topgevel maar boven de twee traveeën ter linkerzijde komt een steekkap met schilddak voor. De noordelijke hoek verspringt in hoogte en heeft ter plaatse geen rondboogportiek maar drie rechtgesloten deuren. De hoekerker loopt over drie verdiepingen. De twee poorten, die het blokdeel in de Zaanstraat in drie vrijwel gelijke stukken verdelen, hebben gedrukte spitsbogige doorgangen met siermetselwerk. Boven de poort komen drie bouwlagen van elk drie vensterassen voor waarbij de bovenste verdieping is teruggezet en een loggia bevat. Links en rechts van deze middenpartij komt een driezijdige erker op uitgemetselde consoles en met overhoeks getand metselwerk voor, bekroond door een veelzijdig tentdak met pirons. De erkers bevinden zich boven rondboogportieken en omvatten in de consoles portiekvensters met smeedijzeren kettingen. Het hoger opgetrokken schilddak van het poortgebouw heeft pirons en een centrale topgevel. Tussen de poorten en de portieken komen drie traveeën voor. De gevel aan de Spaarndammerdijk heeft één centrale poort en zes rondboog portieken waarvan de buitenste twee afwijkingen op het schema vertonen. De geheel rechts geplaatste portiek heeft geen flankerende ingangsportieken maar in dezelfde portiek één rechtgesloten deur op de begane grond naast de trap. De hoek heeft een erker over drie verdiepingen. De geheel links geplaatste portiek heeft evenmin flankerende afgeschuinde ingangsportieken maar flankerende, rechtgesloten deuren. De erker loopt over twee bouwlagen. De poort heeft een trap naar de lager gelegen Zaanhof en is verder gedetailleerd als de poorten aan de Zaanstraat en heeft bovendien centraal op de kap een torentje met rondbogige tamboer en uivormige, met leien gedekte koepel. Aan weerszijden van de poort bevindt zich een spaarveld met een deur en twee vensters.

De gevel aan de Zaanstraat (de kopse kant) is identiek aan de tegenoverliggende zijde van bouwblok B. De hoek onder een afgewolfd schilddak met schoorsteen wordt door middel van een borstwering, met open gemetselde vierpas, verbonden met een uitgebouwde traptoren onder tentdak met piron. In de traptoren een rondboogportiek en een rechtgesloten deur. Rechts van de traptoren een deel van drie bouwlagen, eveneens uitgebouwd, met drie vensterassen. Links drie vensterassen en op de hoek een spaarveld op de begane grond. De andere kopse kant, aan de Oostzaanstraat heeft één rondboog portiek volgens schema maar zonder topgevel. De buitenste travee links heeft een extra bouwlaag onder een steekkap. Het hoger opgetrokken hoekblok rechts heeft twee spaarvelden op de begane grond en een erker over twee verdiepingen.

De achtergevel heeft uitspringende volumes onder steekkappen met schilddak met daartussen telkens twee balkons, onderling gescheiden door gemetselde muurdammen. Een variant op de eenvoudige steekkap is een topgevel met daarvoor een uitbouw onder tentdak (achtergevel Spaarndammerdijk). Aan weerszijden bevinden zich hoge schoorstenen. In de trappenhuizen is een liggend, ovaal venster geplaatst. De achterzijdes van de poorten hebben centrale topgevels en flankerende traptorens in hetzelfde schema als aan de voorzijde en hebben boven de doorgangen (onder een balkon) een gedicht. De meest zuidelijke poort: 'DE STAAT GAF DE ZWAKKE WET EN STUT/DE STAD HEEFT MEE DE ZORGEN WILLEN DRAGEN/TOEN BURGERZIN GEROERD DOOR BILLIJK KLAGEN/AAN 'T BOUWEN TOOG, STAAT STAD EN VOLK TOT NUT.' De noordelijke poort aan de Zaanstraat: 'TOEN 'T OUD EUROOP DOOR LEED ZIJN DOODLIJKST TIJDSGEWRICHT HEEFT IN DIEN DONKREN NACHT BIJ KUNST EN LIEFDES LICHT HIER PATRIMONIUM DOOR EDELEN GEEST GEDREVEN ZIJN ZONEN RUST EN VREE IN 'T VRIENDELIJK HUIS GEDREVEN. De poort naar de Spaarndammerdijk: AAN 'T KLEED HANGT MENSCHEN EER, ZIJN WAARDIGHEID EN GRATIE./HET WELGEBOUWDE HUIS IS VAN HET LEVEN IN 'T KLEED/GODLOF DOOR WIENS BESTEL HET STADSBESTUUR HIER DEED/HET VOLK IN FEESTKLEED GAAN, MET VROLIJKHEID EN STATIE. De doorgangen lopen over in een tuinmuur met deuren onder een gedrukte spitsboog en kruisvormige openingen in het metselwerk.

Waardering

Het noordelijk woonblok (A) van het Patrimoniumcomplex is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als beeldbepalend en historisch-functioneel voorbeeld van grootstedelijke arbeiderswoningbouw uit de beginjaren van de twintigste eeuw, alsmede vanwege ensemblewaarde in relatie met de naburige bebouwing.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaSpaarndammerdijk2401013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3471013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3401013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3411013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3421013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3431013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3441013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3451013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3461013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3481013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3381013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3491013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3501013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3511013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3521013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3541013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3551013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3561013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3571013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3391013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3371013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3591013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3261013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3181013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3191013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3201013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3211013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3221013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3231013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3241013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3271013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3361013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3281013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3291013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3301013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3311013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3321013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3331013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3341013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3351013 SEWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3581013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3601013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3161013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3901013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3831013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3841013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3851013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3861013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3871013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3881013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3891013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3911013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3811013 SHWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3031013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3051013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3071013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3091013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3111013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3131013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3151013 WJWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3171013 WJWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3821013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3801013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3611013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3691013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3621013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3631013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3641013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3651013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3661013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3671013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3681013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3701013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3791013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3711013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3721013 SGWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3731013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3741013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3751013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3761013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3771013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3781013 SHWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3171013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3151013 SCWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2411013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2701013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2631013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2641013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2651013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2661013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2671013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2681013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2691013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2711013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2611013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2721013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2731013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2741013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2751013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2761013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2771013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2781013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2791013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2621013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2601013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2811013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2491013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2421013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2431013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2441013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2451013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2461013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2471013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2481013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2501013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2591013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2511013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2521013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2531013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2541013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2551013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2561013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2571013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2581013 ZWWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2801013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2821013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3141013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3041013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2971013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2981013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2991013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3001013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3011013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3021013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3031013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3051013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2951013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3061013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3071013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3081013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3091013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3101013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3111013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3121013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat3131013 SCWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2961013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2941013 SBWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2831013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2921013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2841013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2851013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2861013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2871013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2881013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2891013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2901013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2911013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2931013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2931013 SBWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2941013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2951013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2961013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2971013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2981013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeSpaarndammerdijk2991013 ZXWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2911013 SBWesterparkAmsterdam
NeeZaanstraat2921013 SBWesterparkAmsterdam
NeeOostzaanstraat3191013 WJWesterparkAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWoningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Woonhuis

Woonblok met arbeiderswoningen

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AmsterdamX1159
AmsterdamX1157
AmsterdamX1147
AmsterdamX1144
AmsterdamX1160
AmsterdamX1146
AmsterdamX1154
AmsterdamX1149
AmsterdamX1153
AmsterdamX1156
AmsterdamX1152
AmsterdamX1163
AmsterdamX1145
AmsterdamX1161
AmsterdamX1151
AmsterdamX1158
AmsterdamX1162
AmsterdamX1148
AmsterdamX1143
AmsterdamX1150
AmsterdamX1155
AmsterdamX1142

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Rationalismeinvloeden

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19181919exactvervaardiging

Ontwerp: 1918

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Ingwersen, A. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur
Kuipers, Tj. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur