Actualiteit gegevens: 15-10-2019

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
527682
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
28 juni 2004
Kadaster deel/nr: 
11324/28
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Waterland
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Katwoude
X-Y coördinaat: 
132580 - 500347

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

MOLEN. De achtkante binnenkruier is in 1896 gebouwd ter vervanging van een afgebrande voorganger als poldermolen voor de bemaling van de polder Katwoude - Hogendijk. De molen is in 1911 onttakeld en werd toen voorzien van een oliemotor die een pomp aandreef. In de jaren 30 van de 20e eeuw werden de kap en de romp tot de kapzolder verwijderd. De molen is omstreeks 1987 weer gecompleteerd tot geheel bedrijfsvaardige windmolen. Hij ligt circa 125 meter ten westen van de IJsselmeerdijk, ten zuidwesten van Volendam en maalt via een voorboezem en een 17e eeuwse uitwateringssluis direct uit op het buitenwater van het IJsselmeer. Zo'n polderbemalingssyteem kwam vroeger langs de voormalige Zuiderzeekust tamelijk veelvuldig voor, maar is thans een zeldzaamheid geworden. Alleen al om die reden is dit ensemble van grote cultuurhistorische waarde. De molen heeft een belangrijke landschappelijke functie in een open polderlandschap.

Omschrijving

De molen heeft een lage gemetselde bakstenen voet met daarop een houten achtkant met kap, aangebouwde stenen waterlopen en een min of meer ronde molenwerf. In tegenstelling tot zijn voorganger is deze molen nooit bewoond geweest waardoor hij een bijzonder te waarderen, bijna unieke open binnenruimte heeft behouden. De van twee bintlagen voorziene molen is ter hoogte van de begane grond bekleed met potdekselwerk van houten delen en is daarboven gedekt met riet. De kap kruit op een rollenkruiwerk en is eveneens gedekt met riet. De molen is voorzien van een vijzel als wateropvoerwerktuig en stalen roeden met fokwieken. Verder is er voor de reguliere bemaling van de polder een elektromotor die de vijzel kan aandrijven. Deze elektrische installatie is overigens niet van waarde vanuit het oogpunt van monumentenzorg.

Waardering

De molen is van algemeen belang:

- vanwege bouwtechnisch-historische waarden als een representant van een houten achtkante poldermolen uit het eind van de 19e eeuw;

- vanwege cultuurhistorische waarden als essentieel onderdeel van de ontginnings- en waterstaatkundige geschiedenis van Noord-Holland en de plaatselijke geschiedenis;

- vanwege ensemblewaarden in relatie tot de omkade voorboezem en de 17e eeuwse uitwateringssluis in de vroegere Zuiderzeedijk;

- vanwege situationele waarden betreffende de belendende waterlopen en de historische gaafheid van de omgeving;

- vanwege de gaafheid van de molenbiotoop.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaAchterdichting21145 PXKatwoude

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieBoerderijen, molens en bedrijvenIndustrie- en poldermolenMolen

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
KATWOUDEC617

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.niet van toepassing

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Boerderijen, molens en bedrijvenIndustrie- en poldermolenBinnenkruier

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18961896exactvervaardiging