Actualiteit gegevens: 20-11-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
527845
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
6 december 2004
Kadaster deel/nr: 
19089/88
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
121940 - 485427

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

In 1885-1888 in opdracht van de woningbouwvereniging 'De Vereeniging ten behoeve der Arbeidersklasse' tot stand gekomen WOONBLOK met in oorsprong 144 ARBEIDERSWONINGEN en twee WINKELS naar een ontwerp in de stijl van het eclecticisme van de architecten P.J. en W. Hamer. Het blok heeft de lange gevel aan de zuidzijde van de Tweede Jan van der Heijdenstraat en de korte zijgevels aan de Van Woustraat en de Hemonystraat, alwaar aansluiting op de verdere gevelwand.

Omschrijving

Op een langgerekt vrijwel rechthoekig grondplan met korte zijvleugels tot stand gekomen symmetrische bebouwing met begane grond, drie verdiepingen en een zolderverdieping, afgedekt met een samenstel van dakschilden met rechtsdekkende blauwgrijze pannen en platte daken. Gemetselde rechthoekige schoorstenen en loden bekleding van noklijn en aanhechtingen met metselwerk. De gevels staan op een smalle natuurstenen plint en zijn opgebouwd uit bruine baksteen in kruisverband afgewisseld met gepleisterde speklagen, diamantkoppen, sluitstenen en enkadrering. Aan de Tweede Jan van der Heijdenstraat zijn twee zeven traveeën brede segmenten van de gevel opgebouwd uit rode baksteen in kruisverband. Hierachter bevinden zich telkens vier rug-aan-rug woningen per verdieping. De drie overige segmenten van de lange gevel zijn dertien traveeën breed. De gevels aan de Hemonystraat en aan de Van Woustraat zijn elk vijf traveeën breed. De gevels worden verticaal en horizontaal geleed middels vensterseries, bandwerk, lisenen en smalle risalieten waarin zich de toegangspartijen bevinden tot de centrale trappenhuizen: veertien aan de lange gevel en één aan de korte gevels. De brede dubbele paneeldeuren hebben boven het kalf een segmentvormig bovenlicht met roedenverdeling met ogen. De vensters op de drie verdiepingen in deze risalieten hebben een omlopend witgepleisterd kader en zesruits schuiframen. De overige vensters van de gevels zijn licht getoogd onder een gemetselde hanekam met geornamenteerde sluitsteen. De toegangspartijen in de twee gevelsegmenten in rode baksteen hebben een rijk geornamenteerd witgepleisterd kader met flankerende pilasters en een hoog fries met segmentboog met lijstwerk en leeuwenkop en florale decoratie op de zwikken en kroonlijst en een bovenlicht met snijwerk en rozet. De bovengelegen vensters van het trappenhuis zijn smal onder lichte toging en hebben zesruits schuiframen. De gemetselde gevels worden verder gesierd met gevellijsten. Verder gebruik van gevellijsten. De gevels hebben een rechte beëindiging met wit fries met rijk geornamenteerde consoles en geprofileerde kroonlijst. Boven de smalle risalieten eindigen de lisenen in een gekorniste kroonlijst op console. De risalieten van de trappenhuizen doorbreken de kroonlijst en lopen als Vlaamse gevel door tot een rechtafgesloten kapel met eenvoudig venster en hijsbalk. De twee gevelsegmenten in rode baksteen hebben een beëindiging met een fries met tegeldecoratie in geometrische patronen en aan de uiteinden segmentboogvormige frontons met schelpmotief in het timpaan en met decoratieve kuif van rolwerk. De hoeken van het woonblok met de Hemonystraat en Van Woustraat zijn afgerond en hebben op de verdiepingen overhoeks geplaatste vensters in witgepleisterd kader en met eveneens gebogen tweeruits schuiframen met dito tweeruits bovenlicht. Van de winkels op de hoeken bevat die bij de Hemonystraat nog de oorspronkelijke toegang op de hoek, hoge natuurstenen plint met getoogde openingen tot het souterrain, dubbel bovenlicht en gecanneleerde pilasters met koppen en fries met kroonlijst. Op en nabij de hoeken bevinden zich ronde en rechthoekige cassettes in het fries bij de kroonlijst. De korte gevels onderscheiden zich door een paarsgewijze plaatsing van de consoles. In oorsprong met balustrade boven de gevelbeëindiging. Bij de achtergevel zijn de geveldelen van de in rode baksteen uitgevoerde segmenten iets teruggezet.

Waardering

Woonblok met arbeiderswoningen en twee winkels uit 1885-1888 van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als representatief en overwegend gaaf bewaard voorbeeld van filantropische woningbouw in voor de bouwtijd kenmerkende eclectisch-neorenaissancistische trant. Als een van de weinige verenigingsblokken in een door revolutiebouw gedomineerde omgeving en vanwege zijn typologische waarde tevens van sociaal-historische waarde.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaTweede Jan van der Heijdenstraat421074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat441074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat461074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat481074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat501074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat521074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat541074 XVOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat561074 XWOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat581074 XWOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat601074 XWOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat621074 XWOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat641074 XWOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat661074 XWOudzuidAmsterdam
NeeTweede Jan van der Heijdenstraat681074 XWOudzuidAmsterdam
NeeVan Woustraat671074 ADOudzuidAmsterdam
NeeHemonystraat561074 BTOudzuidAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWoningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Woonhuis
Neeoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenWinkel (G)Winkel (G2)

Twee winkels

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AmsterdamR2979
AmsterdamR2985
AmsterdamR2988
AmsterdamR2975
AmsterdamR2977
AmsterdamR2983
AmsterdamR2978
AmsterdamR2981
AmsterdamR2984
AmsterdamR2986
AmsterdamR2987
AmsterdamR2980
AmsterdamR2982
AmsterdamR2976
AmsterdamR2989

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
Eclecticismeinvloeden
Neo-Renaissanceinvloeden

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Arbeiderswoning(K)
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Etagewoning
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Woonblok

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
18851888exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Hamer, W. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur
Hamer, P.J. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur