Actualiteit gegevens: 02-12-2021

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
531442
Complexnummer: 
531436 - NHW-Fort Spion
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
27 september 2013
Kadaster deel/nr: 
82693/171
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Wijdemeren
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Loosdrecht
X-Y coördinaat: 
131395 - 468175

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Cluster 15. Fortwachterswoning.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding

FORTWACHTERSWONING als dienstwoning bij Fort Spion. Omdat de meeste forten en andere (buiten de bebouwde kom gelegen) verdedigingswerken - wanneer er geen sprake was van mobilisatie of oefeningen - geen bezetting met militair personeel hadden, was er in veel gevallen een aparte woning of andersoortig onderkomen voor een beheerder of wachter. Soms had een dergelijk(e) woning of onderkomen tevens een andere functie, zoals die van sluis- of brugwachterswoning, In de toegepaste architectuur bestaat mede hierdoor geen uniformiteit; het gebruikte bouwmateriaal varieert, maar is gewoonlijk baksteen of hout en ook het aantal bouwlagen verschilt. Ook voor wat betreft de locatie van een wachterwoning zijn geen duidelijke standaarden; sommige fortwachterswoningen liggen binnen de fortgracht, andere daarbuiten - soms zelfs op enige afstand van het fort. De fortwachterswoning van Fort Spion ligt westelijk van het fort, buiten het fortterrein, en dus ten noorden van de om het fort geleide Bloklaan. Boven de langsgevel aan de zuidzijde is in later tijd over nagenoeg de volle breedte een dakkapel aangebracht.

Omschrijving

FORTWACHTERSWONING van Fort Spion van omstreeks 1860 (1880?), gelegen aan de westzijde van het fort, buiten de omgrachting. De fortwachterswoning is een rechthoekig, bakstenen pand van één bouwlaag onder een zadeldak, waarvan de nok ongeveer oost-west loopt. Gesmoorde pannen en sobere, licht geschilderde windveren. In de voorgevel (langsgevel zuidzijde) bevinden zich links een schuifvenster en rechts een toegang met houten deur en bovenlicht. Aan de achterzijde bevindt zich een latere aanbouw onder een plat dak, dat als dakterras in gebruik is en dat toegankelijk via een dakkapel; hieraan vast gebouwd een relatief recent halletje onder lessenaarsdak. De beide kopse gevels bevatten op de begane grond schuiframen met roedeverdeling 2 (b) x 3 (h) en op verdiepingsniveau een vrijwel vierkante vensteropening. De meeste kozijnen zijn nog voorzien van duimen van luiken. De gevels, behalve die van de aanbouw, zijn thans wit gepleisterd.

Waardering

De FORTWACHTERSWONING van Fort Spion is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde bebouwing, die gebaseerd is op:

a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw),

b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een militaire dienstwoning, vermoedelijk van rond 1860 of rond 1880.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en vanwege de kenmerkende ligging aan de keelzijde van het fort.

* Het onderdeel is representatief omdat het een voorbeeld is van een bij een verdedigingswerk ingerichte fortwachterswoning.

* Het onderdeel is redelijk gaaf bewaard omdat hoofdvorm en bouwkundige detaillering herkenbaar zijn gebleven.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaBloklaan91231 AZLoosdrecht

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieVerdedigingswerken en militaire gebouwenFort, vesting en -onderdelen

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
LoosdrechtE1592
LoosdrechtH191
LoosdrechtH486

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.niet van toepassing

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Verdedigingswerken en militaire gebouwenFort, vesting en -onderdelen