Actualiteit gegevens: 22-03-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
531798
Complexnummer: 
531794 - NHW-Betonnen werken bij Asperen
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
28 november 2014
Kadaster deel/nr: 
46485/182
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Gelderland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
West Betuwe
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Asperen
X-Y coördinaat: 
136632 - 432572

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Cluster 69.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

BATTERIJSCHUILPLAATS MEERDIJK (Noord) van complex Betonnen Werken Asperen, gebouwd in 1906 als onderdeel van de verdediging van het sluizencomplex bij Asperen, waarmee grote delen van het voorgelegen gebied en de zuidelijke Alblasserwaard geïnundeerd konden worden. Tevens voor de verdediging van het Lingeacces. De schuilplaats bevindt zich aan de west- of keelzijde van de Meerdijk, ongeveer ter hoogte van de afrit naar huisnummer 1. Vergelijkbare batterijschuilplaatsen en remises zijn ook op andere plaatsen aan de keelzijden van dijk- en vestingtaluds aangelegd als gedeconcentreerde granaatvrije onderkomens voor manschappen en / of materieel. Een andere ligt ongeveer 200 m zuidelijker. Dergelijke batterijschuilplaatsen ontstonden aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw, mede als antwoord op de verbeterde en zwaardere aanvalsmiddelen op forten en andere geconcentreerde verdedigingswerken en lagen vaak in de nabijheid van (open) geschutsopstellingen waar een batterij kon worden geïnstalleerd. Noordelijk van deze batterijschuilplaats resten van een aarden geschutsopstelling / emplacement uit 1845 en verbeterd in 1899, welke zich, ondanks enige begroeiing, nog goed als zodanig laat herkennen.

Omschrijving

BATTERIJSCHUILPLAATS MEERDIJK (Noord), gebouwd tegen dijktalud, uitgevoerd in ca. 50 cm dik cementbeton en oorspronkelijk aan drie zijden en bovenop gedekt met aarde; de dekking ontbreekt grotendeels. De rechthoekige, naar de keelzijde van het dijktalud gekeerde, ongeveer drie meter hoge gevel is voorzien van meerdere toegangs- en / of vensteropeningen. Deuren ontbreken. Het interieur bestaat uit twee rechthoekige ruimten, waarvan het plafond is versterkt met stalen balken.

Waardering

De BATTERIJSCHUILPLAATS MEERDIJK (Noord) van complex Betonnen Werken Asperen is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende circa 125 jaar versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accessen (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de en 20ste eeuw)

Het betreft het hier een onderdeel van omstreeks 1900, dat een voorbeeld is van een betonnen batterijschuilplaats met aarden dekking, gecombineerd met de erbij behorende geschutsopstelplaats.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder vanwege de onderlinge samenhang tussen het betonnen werk en het aarden emplacement.

* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het duidelijk herkenbaar als onderdeel van een gedeconcentreerde verdedigingslijn is toegevoegd aan het bestaande fortificatiestelsel.

* Het onderdeel is redelijk gaaf bewaard en het laat zich - vooral ook door de samenhang tussen het betonnen en aarden werk - nog goed in het veld herkennen.

Locatie

LocatienaamLocatieomschrijving
AsperenBetonnen werken bij Asperen

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieVerdedigingswerken en militaire gebouwenMilitair verblijfsgebouw

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AsperenA1685

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.onbepaald

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Verdedigingswerken en militaire gebouwenMilitair verblijfsgebouw