Actualiteit gegevens: 22-03-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
532336
Complexnummer: 
532328 - NHW-Fort Blauwkapel
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
16 september 2016
Kadaster deel/nr: 
67354/196
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Utrecht
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Utrecht
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Utrecht

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Cluster 33. Bomvrij gebouw I / Schuilplaats.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

BOMVRIJ GEBOUW I / SCHUILPLAATS als noordelijkste van twee in de oostelijke courtinewal gelegen, aardgedekte bouwwerken. Een schuilplaats is een onderkomen voor militairen tijdens een beschieting. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden tegen beschietingen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber. Het bouwwerk ligt dicht bij gebouw M in de wal, ten noordoosten van de kerk.

Omschrijving

In baksteen opgetrokken BOMVRIJ GEBOUW I / SCHUILPLAATS daterend van de periode 1873-1875; grotendeels in de wal opgenomen en hierdoor aan drie zijden en bovenop met aarde gedekt. Alleen een gevel aan de westzijde en vrijwel haaks naar voren dalende vleugelmuren.

Waardering

Het BOMVRIJ GEBOUW I / SCHUILPLAATS van het Fort Blauwkapel is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een onderdeel dat dateert van omstreeks 1874 en dat geldt als een voorbeeld van een bomvrije schuilplaats voor manschappen.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het onderdeel is representatief omdat het een goed voorbeeld is van een klein bomvrij bouwwerk op een fort uit het laatste kwart van de 19e eeuw.

* Het onderdeel is goed bewaard omdat kenmerkende onderdelen behouden en herkenbaar zijn gebleven.

Locatie

LocatienaamLocatieomschrijving
UtrechtFort Blauwkapel

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieVerdedigingswerken en militaire gebouwenBomvrij militair object

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
UtrechtH2220
UtrechtH1879
UtrechtH1570
UtrechtH2208
UtrechtH2102
UtrechtH661
UtrechtH212
UtrechtH2217
UtrechtH2219
UtrechtH1626
UtrechtH203
UtrechtH205
UtrechtH2221
UtrechtH156
UtrechtH1479
UtrechtH2088
UtrechtH2218
UtrechtH2096
UtrechtH1624
UtrechtH1800
UtrechtH2179

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
n.v.t.niet van toepassing

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Verdedigingswerken en militaire gebouwenBomvrij militair object