Actualiteit gegevens: 10-12-2020

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
527135
Complexnummer: 
527134 - Mercatorplein
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
8 december 2003
Kadaster deel/nr: 
18845/114
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
118435 - 486956

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

WOONBLOK met ARBEIDERSWONINGEN en WINKELS aan de zuidwestzijde van het Mercatorplein, onderdeel van het complex Mercatorplein.

Omschrijving

Woonblok op een uit rechthoeken samengesteld en geschakeld L-vormig grondplan, aaneengesloten gelegen aan de zuid- en westzijde van het Mercatorplein. In het ZW vormt het poortgebouw met hoge toren de verbinding tussen beide hoofdvleugels. Aan de zuidzijde van het plein bevindt zich een U-vormig bouwblok met nagenoeg identieke dwarsarmen of zijvleugels aan de Hoofdweg en de Van Spilbergenstraat. Front aan het Mercatorplein met vier bouwlagen en acht traveeën brede zijvleugels - benevens een tweetal prismatisch (tweezijdig) uitgebouwde erkers - met vijf bouwlagen onder plat dak. In rode baksteen gemetselde gevels op donker trasraam en plint met ruw behakte blokken natuursteen en met delen in gewapend beton met grove afwerkingslaag. Gevels aan de Hoofdweg, Mercatorplein en Van Spilbergenstraat met respectievelijk drie, zeven en één prismatisch uitgebouwde erker over drie of vier verdiepingen en met inbegrip van die erkers respectievelijk met 15, 21 en 10 traveeën. De erkers aan de pleinzijde hebben vensters aan weerszijden en schuiframen, de vensters aan de straatzijden hebben overwegend dubbele draairamen. Toegangen in portieken onder zware ondiepe luifel. Vensters met dubbele draairamen of gelede schuiframen of vijfruits gelede brede vensterpartijen en kleine vierkante vensters. Aan het Mercatorplein bevindt zich een galerij met zware gemetselde pijlers op natuurstenen basement en bij de hoeken afgeschuinde bovenzijde in gewapend beton met grove pleisterlaag en met meander en figuratief bouwbeeldhouwwerk op de linkerhoek. Aaneengesloten en teruggezette serie winkels met puien met vier bovenlichten en toegangsdeuren. Het poortgebouw heeft een hoge afgeknotte onderdoorgang met lagere voetgangerspoorten aan weerszijden en met hoge verdieping met driezijdige erker aan voor- en achterzijde, onder dwars en steil zadeldak met blauwgrijze pannen en met lage, drie vensters brede dakkapel. Rechts de acht lagen hoge toren en smalle opbouw onder platte daken met eenvoudige vensters aan de benedenzijde en grote vierkante- of paarsgewijs geplaatste smalle- of drievoudig gelede vensters in de bovenbouw. Aan de achterzijde is een smaller deel van de toren hoger opgetrokken met aan weerszijden drie kleine balkons in de oksels. Verticale accentuering in het metselwerk op de hoeken. In de onderdoorgang bevinden zich enkele vensteropeningen. Aan de westzijde van het plein bevindt zich een langgerekt bouwblok onder platte daken met hoger en terugliggend middendeel met gevels in bruingele baksteen en vijf bouwlagen, geflankeerd door risalerend bouwdeel in rode baksteen met vier bouwlagen. Geheel links vormt een lager bouwvolume onder zadeldak met pannen de aansluiting met het poortgebouw; geheel rechts bevindt zich een hogere en gelede hoekbebouwing. De risalerende delen hebben een galerij met winkels en drie tweezijdige erkers over drie verdiepingen met vensters aan weerszijden. Verder figuratief bouwbeeldhouwwerk op de hoeken boven de galerij. Het negen traveeën brede middendeel heeft winkels op de begane grond onder brede luifel en woningen met geschakelde balkons op drie verdiepingen met balkondeuren en vensters en hekwerken met tweezijdig uitkragend accent. Vijfde bouwlaag met tweeruits en zeszijdige vensters. Boven de luifel bevindt zich (in oorsprong) bouwglas ter verlichting van de winkelruimtes. Rechts de hogere en ten opzichte van het plein terugezette, maar ten opzichte van de Jan Evertsenstraat vooruitgeschoven hoekbebouwing met vierkante 'toren' van zes bouwlagen onder plat dak en met in totaal vier tweezijdig uitgebouwde erkers met vensters en met galerij op zware pijlers op natuurstenen basementen met bovenzijde in gewapend beton met grove pleisterlaag. Decoratief metselwerk op de afgeschuinde hoeken en in het fries onder de gevelbeëindiging. Lager driezijdig bouwvolume in de oksel aan de pleinzijde en zeer ondiep volume over vijf bouwlagen en met vier smalle vensters op de overgang met de aansluitende bebouwing aan de Jan Evertsenstraat. Verder kleine tweeruits vensters onder de gevelbeëindiging. Hijsbalken met dubbele en gekrulde metalen elementen ter decoratie.

Waardering

Zuidwestelijk pleinbebouwing met arbeiderswoningen, winkels en poortgebouw naar een ontwerp van H.P. Berlage uit de jaren-20 van de 20ste eeuw van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde, alsmede vanwege de typologische- en ensemblewaarde als beeldbepalend en essentieel onderdeel van het complex Mercatorplein.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaMercatorplein111057 BXAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137A1057 BVAmsterdam
NeeMercatorplein351057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein251057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein271057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein291057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein311057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein331057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein391057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein371057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein211057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein411057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein431057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein451057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein471057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein491057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein231057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein191057 BZAmsterdam
NeeMercatorplein531057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein151057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein531057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein521057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein511057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein5H1057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein331057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein321057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein311057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein3H1057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein131057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein121057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein1H1057 BXAmsterdam
NeeHoofdweg30931057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30921057 CZAmsterdam
NeeMercatorplein511057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein551057 CAAmsterdam
NeeHoofdweg309H1057 CZAmsterdam
NeeMercatorplein911057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1191057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1171057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1151057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1131057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1111057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1091057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1071057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1051057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1031057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein1011057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein991057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein971057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein951057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein931057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein891057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein571057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein711057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein591057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein611057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein631057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein651057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein671057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein691057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein731057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein871057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein751057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein771057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein791057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein811057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein831057 CAAmsterdam
NeeMercatorplein851057 CAAmsterdam
NeeHoofdweg30911057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30731057 CZAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137B1057 BVAmsterdam
NeeMercatorplein7H1057 BXAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166E1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166D1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166C1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166B1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166A1057 RRAmsterdam
NeeMercatorplein721057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein731057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein1131057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein1121057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein1111057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein11H1057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein911057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein9H1057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein711057 BXAmsterdam
NeeMercatorplein921057 BXAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166G1057 RRAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137J1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137C1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137D1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137E1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137F1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137G1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137H1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137K1057 BVAmsterdam
NeeMercatorplein931057 BXAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137L1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137M1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137N1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137P1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137R1057 BVAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137S1057 BVAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166F1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166H1057 RRAmsterdam
NeeHoofdweg30721057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg303H1057 CZAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16421057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16431057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat1661057 RRAmsterdam
NeeMercatorplein13A1057 BXAmsterdam
NeeHoofdweg307H1057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30711057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30311057 CZAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat164H1057 RRAmsterdam
NeeHoofdweg30321057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30331057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg305H1057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30511057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30521057 CZAmsterdam
NeeHoofdweg30531057 CZAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16411057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16231057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166K1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat15821057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166L1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166M1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166N1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166P1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat158H1057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat15811057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat15831057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16221057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat160H1057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16011057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16021057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16031057 RPAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat162H1057 RRAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat16211057 RRAmsterdam
NeeMercatorplein1211057 CAAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWoningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Woonhuis
Neeoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenWinkel (G)Winkel (G2)

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
Sloten Noord-HollandC10429A9
Sloten Noord-HollandC10429A16
Sloten Noord-HollandC11202A3
Sloten Noord-HollandC10429A12
Sloten Noord-HollandC11148A1
Sloten Noord-HollandC10525A1
Sloten Noord-HollandC11146A6
Sloten Noord-HollandC10760A1
Sloten Noord-HollandC11704A1
Sloten Noord-HollandC10429A14
Sloten Noord-HollandC10429A18
Sloten Noord-HollandC11704A3
Sloten Noord-HollandC10429A6
Sloten Noord-HollandC10760A2
Sloten Noord-HollandC10525A2
Sloten Noord-HollandC11148A2
Sloten Noord-HollandC10429A20
Sloten Noord-HollandC11202A2
Sloten Noord-HollandC10481A3
Sloten Noord-HollandC11146A5
Sloten Noord-HollandC10429A17
Sloten Noord-HollandC11202A1
Sloten Noord-HollandC10429A19
Sloten Noord-HollandC10429A13
Sloten Noord-HollandC10429A8
Sloten Noord-HollandC11704A4
Sloten Noord-HollandC11146A3
Sloten Noord-HollandC10429A15
Sloten Noord-HollandC10525A3
Sloten Noord-HollandC10429A3
Sloten Noord-HollandC10429A21
Sloten Noord-HollandC10429A10
Sloten Noord-HollandC10429A1
Sloten Noord-HollandC10481A2
Sloten Noord-HollandC10429A7
Sloten Noord-HollandC10481A1
Sloten Noord-HollandC10429A11
Sloten Noord-HollandC11146A4
Sloten Noord-HollandC11202A4
Sloten Noord-HollandC10429A2
Sloten Noord-HollandC10429A5
Sloten Noord-HollandC11704A2
Sloten Noord-HollandC10525A4
Sloten Noord-HollandC10481A4
Sloten Noord-HollandC7318
Sloten Noord-HollandC7316
Sloten Noord-HollandC7319
Sloten Noord-HollandC7331
Sloten Noord-HollandC7323
Sloten Noord-HollandC7334

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
ExpressionismeAmsterdamse schoolinvloeden
Rationalismeinvloeden

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Arbeiderswoning(K)
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Etagewoning

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19221927exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Berlage, H.P. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur
Gulden & Geldmaker ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur
Havermans, J.W. ; Stad Amsterdambeeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker
Schaar van der, H. ; Stad Amsterdamaannemer / uitvoerder