Actualiteit gegevens: 15-10-2019

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
527135
Complexnummer: 
527134 - Mercatorplein
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
8 december 2003
Kadaster deel/nr: 
18845/114
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
118435 - 486956

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

WOONBLOK met ARBEIDERSWONINGEN en WINKELS aan de zuidwestzijde van het Mercatorplein, onderdeel van het complex Mercatorplein.

Omschrijving

Woonblok op een uit rechthoeken samengesteld en geschakeld L-vormig grondplan, aaneengesloten gelegen aan de zuid- en westzijde van het Mercatorplein. In het ZW vormt het poortgebouw met hoge toren de verbinding tussen beide hoofdvleugels. Aan de zuidzijde van het plein bevindt zich een U-vormig bouwblok met nagenoeg identieke dwarsarmen of zijvleugels aan de Hoofdweg en de Van Spilbergenstraat. Front aan het Mercatorplein met vier bouwlagen en acht traveeën brede zijvleugels - benevens een tweetal prismatisch (tweezijdig) uitgebouwde erkers - met vijf bouwlagen onder plat dak. In rode baksteen gemetselde gevels op donker trasraam en plint met ruw behakte blokken natuursteen en met delen in gewapend beton met grove afwerkingslaag. Gevels aan de Hoofdweg, Mercatorplein en Van Spilbergenstraat met respectievelijk drie, zeven en één prismatisch uitgebouwde erker over drie of vier verdiepingen en met inbegrip van die erkers respectievelijk met 15, 21 en 10 traveeën. De erkers aan de pleinzijde hebben vensters aan weerszijden en schuiframen, de vensters aan de straatzijden hebben overwegend dubbele draairamen. Toegangen in portieken onder zware ondiepe luifel. Vensters met dubbele draairamen of gelede schuiframen of vijfruits gelede brede vensterpartijen en kleine vierkante vensters. Aan het Mercatorplein bevindt zich een galerij met zware gemetselde pijlers op natuurstenen basement en bij de hoeken afgeschuinde bovenzijde in gewapend beton met grove pleisterlaag en met meander en figuratief bouwbeeldhouwwerk op de linkerhoek. Aaneengesloten en teruggezette serie winkels met puien met vier bovenlichten en toegangsdeuren. Het poortgebouw heeft een hoge afgeknotte onderdoorgang met lagere voetgangerspoorten aan weerszijden en met hoge verdieping met driezijdige erker aan voor- en achterzijde, onder dwars en steil zadeldak met blauwgrijze pannen en met lage, drie vensters brede dakkapel. Rechts de acht lagen hoge toren en smalle opbouw onder platte daken met eenvoudige vensters aan de benedenzijde en grote vierkante- of paarsgewijs geplaatste smalle- of drievoudig gelede vensters in de bovenbouw. Aan de achterzijde is een smaller deel van de toren hoger opgetrokken met aan weerszijden drie kleine balkons in de oksels. Verticale accentuering in het metselwerk op de hoeken. In de onderdoorgang bevinden zich enkele vensteropeningen. Aan de westzijde van het plein bevindt zich een langgerekt bouwblok onder platte daken met hoger en terugliggend middendeel met gevels in bruingele baksteen en vijf bouwlagen, geflankeerd door risalerend bouwdeel in rode baksteen met vier bouwlagen. Geheel links vormt een lager bouwvolume onder zadeldak met pannen de aansluiting met het poortgebouw; geheel rechts bevindt zich een hogere en gelede hoekbebouwing. De risalerende delen hebben een galerij met winkels en drie tweezijdige erkers over drie verdiepingen met vensters aan weerszijden. Verder figuratief bouwbeeldhouwwerk op de hoeken boven de galerij. Het negen traveeën brede middendeel heeft winkels op de begane grond onder brede luifel en woningen met geschakelde balkons op drie verdiepingen met balkondeuren en vensters en hekwerken met tweezijdig uitkragend accent. Vijfde bouwlaag met tweeruits en zeszijdige vensters. Boven de luifel bevindt zich (in oorsprong) bouwglas ter verlichting van de winkelruimtes. Rechts de hogere en ten opzichte van het plein terugezette, maar ten opzichte van de Jan Evertsenstraat vooruitgeschoven hoekbebouwing met vierkante 'toren' van zes bouwlagen onder plat dak en met in totaal vier tweezijdig uitgebouwde erkers met vensters en met galerij op zware pijlers op natuurstenen basementen met bovenzijde in gewapend beton met grove pleisterlaag. Decoratief metselwerk op de afgeschuinde hoeken en in het fries onder de gevelbeëindiging. Lager driezijdig bouwvolume in de oksel aan de pleinzijde en zeer ondiep volume over vijf bouwlagen en met vier smalle vensters op de overgang met de aansluitende bebouwing aan de Jan Evertsenstraat. Verder kleine tweeruits vensters onder de gevelbeëindiging. Hijsbalken met dubbele en gekrulde metalen elementen ter decoratie.

Waardering

Zuidwestelijk pleinbebouwing met arbeiderswoningen, winkels en poortgebouw naar een ontwerp van H.P. Berlage uit de jaren-20 van de 20ste eeuw van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde, alsmede vanwege de typologische- en ensemblewaarde als beeldbepalend en essentieel onderdeel van het complex Mercatorplein.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaMercatorplein11057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeHoofdweg3031057 CZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein731057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein831057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein811057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein791057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein771057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein751057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein711057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein871057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein691057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein671057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein651057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein631057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein611057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein591057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein851057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein911057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein891057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1071057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1191057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1171057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1151057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1131057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1111057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1091057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1051057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein551057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1031057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1011057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein991057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein971057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein951057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein931057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein571057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein511057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein531057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeJan Evertsenstraat137a t/m s1057 BVDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein131057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein111057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein91057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein71057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein51057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein31057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat166a t/m c1057 RRDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein171057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat1641057 RRDe BaarsjesAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat1621057 RRDe BaarsjesAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat1601057 RPDe BaarsjesAmsterdam
NeeVan Spilbergenstraat1581057 RPDe BaarsjesAmsterdam
NeeHoofdweg3091057 CZDe BaarsjesAmsterdam
NeeHoofdweg3071057 CZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein151057 BXDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein191057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeHoofdweg3051057 CZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein371057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein491057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein471057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein451057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein431057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein411057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein391057 CADe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein351057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein211057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein331057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein311057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein291057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein271057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein251057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein231057 BZDe BaarsjesAmsterdam
NeeMercatorplein1211057 CADe BaarsjesAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWoningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Woonhuis
Neeoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenWinkel (G)Winkel (G2)

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A9
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A16
SLOTEN (N.H.)CC/733011202A3
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A12
SLOTEN (N.H.)CC/732411148A1
SLOTEN (N.H.)CC/731710525A1
SLOTEN (N.H.)CC/732711146A6
SLOTEN (N.H.)CC/733210760A1
SLOTEN (N.H.)CC/732211704A1
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A14
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A18
SLOTEN (N.H.)CC/732211704A3
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A6
SLOTEN (N.H.)CC/733210760A2
SLOTEN (N.H.)CC/731710525A2
SLOTEN (N.H.)CC/732411148A2
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A20
SLOTEN (N.H.)CC/733011202A2
SLOTEN (N.H.)CC/732110481A3
SLOTEN (N.H.)CC/732711146A5
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A17
SLOTEN (N.H.)CC/733011202A1
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A19
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A13
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A8
SLOTEN (N.H.)CC/732211704A4
SLOTEN (N.H.)CC/732711146A3
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A15
SLOTEN (N.H.)CC/731710525A3
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A3
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A21
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A10
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A1
SLOTEN (N.H.)CC/732110481A2
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A7
SLOTEN (N.H.)CC/732110481A1
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A11
SLOTEN (N.H.)CC/732711146A4
SLOTEN (N.H.)CC/733011202A4
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A2
SLOTEN (N.H.)CC/1041910429A5
SLOTEN (N.H.)CC/732211704A2
SLOTEN (N.H.)CC/731710525A4
SLOTEN (N.H.)CC/732110481A4
SLOTEN (N.H.)C7318
SLOTEN (N.H.)C7316
SLOTEN (N.H.)C7319
SLOTEN (N.H.)C7331
SLOTEN (N.H.)C7323
SLOTEN (N.H.)C7334

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
ExpressionismeAmsterdamse schoolinvloeden
Rationalismeinvloeden

Bouwtypen

HoofdcategorieSubcategorieBouwtypeToelichting
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Arbeiderswoning(K)
Woningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Etagewoning

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19221927exactvervaardiging

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Berlage, H.P. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur
Gulden & Geldmaker ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur
Havermans, J.W. ; Stad Amsterdambeeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker
Schaar van der, H. ; Stad Amsterdamaannemer / uitvoerder