Actualiteit gegevens: 02-12-2021

Monumentgegevens

Monumentnummer
Het monumentnummer is een registergegeven
527856
Monumentnaam
De monumentnaam is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument
Het Nieuwe Huis
Status: 
rijksmonument
Inschrijving register
Inschrijving register is een registergegeven
6 december 2004
Kadaster deel/nr: 
82928/43
Internationaal Kenteken: 
Nee

Locatie

Provincie
Provincie is een registergegeven
Noord-Holland
Gemeente
Gemeente is een registergegeven
Amsterdam
Woonplaats
Woonplaats is een registergegeven
Amsterdam
X-Y coördinaat: 
120595 - 485058

Omschrijving
De rijksmonumentomschrijving is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument

Inleiding

Een in 1927-1928 tot stand gekomen VOORZIENINGENGEBOUW, genaamd 'Het Nieuwe Huis' in oorsprong bestaande uit 188 appartementen van verschillende typen en verder een inpandige leeszaal, restaurant, winkels, postkantoor, rijwielstalling en toren. Het gebouw is aan het Roelof Hartplein gelegen met vleugels aan de Gerard Terborgstraat en de Roelof Hartstraat. Als tehuis voor ongehuwden gebouwd in opdracht van de 'Amsterdamsche Coöperatieve Woningvereeniging "De Samenwerking"' naar een ontwerp van de architect B. van den Nieuwen Amstel in de stijl van de verstrakte Amsterdamse School. Op de begane grond bevonden zich destijds de eetzaal voor de bewoners en die voor het publiek, de winkels met kantoor- en magazijnruimten en het postkantoor. De 'fietsenzaal' bevond zich in de kelder. Op de eerste verdieping bevond zich de leeszaal. Voor het overige werden deze en de volgende verdiepingen ingenomen door de appartementen. Op de zolder bevond zich destijds de keuken, diverse bergruimten en enkele ateliers. Reeds bij de verbouwing van 1937 onder leiding van Van den Nieuwen Amstel kwam de keuken naast de eetzalen op de begane grond te liggen.

Omschrijving

Op een grotendeels U-vormig grondplan met afgeschuinde zijden tot stand gekomen appartementengebouw met kelder, begane grond en ten dele zes verdiepingen van verschillende hoogten. Het bouwvolume is opgebouwd uit blok- en cilindervormen. Aan de achterzijde bevindt zich aan een open binnenhof een uitbouw. Het geheel wordt afgesloten door een samenstel van platte daken met licht uitkragende daklijst. In staand verband met bruine baksteen gemetselde en horizontaal en vertikaal gelede gevels op gefrijnde natuurstenen plint met gebosseerde blokken en smeedijzeren hekwerk bij de geknikte overgangen. De vensters boven de plint hebben een zandstenen kader. De symmetrisch opgezette NW-gevel met de markante ronde hoeken aan het Roelof Hartplein telt dertien traveeën. De noordelijke en een deel van de zuidelijke zijvleugel zijn ten opzichte van elkaar spiegelbeeldig. De langere zuidelijke vleugel - met postkantoor - is echter omvangrijker en strekt zich nog met twee gevelvlakken in de Gerard Terborgstraat verder uit. Aan de verschillende straatzijden bestaat het gebouw zo uit vijf gevelvlakken. Bij de noordelijke zijvleugel bevindt zich de hoge vierkante klokkentoren met smalle vensters in het muurwerk en met vier wijzerplaten en met natuurstenen bekleding. De noordelijke en zuidelijke zijvleugels sluiten uiteindelijk aan op de woonbebouwing aan respectievelijk de Roelof Hartstraat en de Gerard Terborgstraat. Aan de binnenzijde van het U-vormig bouwblok centraal achter het hoofdgebouw de serre-achtige verlenging van de voormalige eetzaal van de bewoners. Deze verlenging bestaat uit een rechthoekige aanbouw en een vijfzijdige abside. Achtergevels met eenvoudige vensters met schuif- of draairamen, enkele balkons met balkondeuren. De NO-gevel aan de zijde van de Roelof Hartstraat heeft een viertal winkelpuien op de begane grond. Het middendeel van de vleugel is hoger opgetrokken. Zowel aan de linker- als aan de rechterzijde afgeronde overgangen naar en afsluiting van lagere bouwdelen. Op de eerste en tweede verdieping een doorlopend balkon met gemetselde borstwering. Eenvoudige vensters met draairamen in per bouwdeel grotendeels symmetrische verdeling. De NW-gevel aan de zijde van het Roelof Hartplein heeft een symmetrische opbouw en vensterverdeling. Het middendeel is drie vensterassen breed en heeft op de begane grond en eerste verdieping erkerachtige vensterpartijen. Op de verdieping hebben deze een meerruits gelede raamvulling. De tweede verdieping heeft een balkon met gemetselde borstwering. De vijfde en zesde verdieping van het middendeel zijn teruggezet. Aan weerszijden wordt de gevel geflankeerd door ronde risalieten met elk twee smallere ronde zijrisalieten op hoge natuurstenen plint. Hierin de centrale toegangen waarachter de centrale hallen, gebogen vensterpartijen, natuurstenen accenten en een hoger opgetrokken en rond afgesloten middendeel met smalle vensters en vlaggenmast. De aansluitende gevel aan de zuidzijde heeft op de begane grond een tweetal winkelpuien met glas-in-lood raamvulling in de hoge bovenlichten. De verdere opbouw en verdeling zijn grotendeels gelijk aan die van de NO-gevel. De gevel van de zuidelijke vleugel zet zich na een plastische en in- en uitzwenkende hoekpartij verder uit in de Gerard Terborgstraat. De gemetselde borstweringen van de balkons op de eerste en tweede verdieping zijn doorlopend in het gevelvlak en strekken zich ook over de rest van de gevel van de vleugel uit. Op de begane grond de centrale toegang tot de fietsenstalling. Ter verlichting van de kelderruimten zijn beglaasde vloerplaten aangebracht met rechthoekige glazen bouwstenen. De bovenste verdieping is teruggezet en heeft een galerij. Het meest oostelijk bouwdeel van de zuidelijke vleugel heeft op de begane grond de brede vensterpartijen van het postkantoor. Op de natuurstenen benedendorpel rusten de in zandsteen uitgevoerde middenstijlen. De raamvulling wordt middels stalen roeden verder geleed. Aan de rechterzijde bevindt zich de toegang tot het postkantoor. Aan de bovenzijde van de vensters bevinden zich tuimelramen. De gevel wordt bij de eerste, derde en vijfde verdieping teruggezet. De gevel wordt met een plastisch, afgerond geveldeel aan de rechterzijde afgesloten. De eenvoudige vensters zijn in verschillende typen evenwichtig over de gevelvlakken verdeeld.

Het houten plafond in de eetzaal en de aangrenzende ruimten is oorspronkelijk, alsmede de deuren en scheidingswand tussen de respectievelijke eetzalen. De appartementen zijn gegroepeerd aan weerszijden van lange gangen. Trappenhuizen met expressionistisch hekwerk en vensters met glas-in-lood raamvulling vormen de verbinding tussen de verdiepingen. De centrale trappenhuizen gaan op vanuit een tweetal centrale hallen in het bouwdeel aan het Roelof Hartplein. In deze hallen verder marmeren vloeren en houten tochtdeuren en lambrisering.

In het interieur van Gerard Terborgstraat nr.46 zijn enkele onderdelen van het oorspronkelijke interieur van het aan die zijde gelegen postkantoor bewaard gebleven: de tegelvloer, de glas-in-lood raamvulling van de inwendige bovenlichten, de houten draaideursluis, alsmede enkele paneeldeuren.

Waardering

Uit 1927-1928 daterend voorzieningengebouw, 'Het Nieuwe Huis', met appartementen, voormalig restaurant en keuken, inpandige leeszaal, winkels, fietsenstalling en postkantoor van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische en typologische waarde als eerste project van collectief wonen in Amsterdam en kenmerkend voorbeeld van verstrakte Amsterdamse School. Tevens van belang wegens ensemblewaarde in relatie tot de omringende woonblokken van De Samenwerking en Huize Lydia, alsook van stedenbouwkundige waarde wegens de beeldbepalende situering aan het Roelof Hartplein en het markante torensilhouet.

Adressen
Straatnaam, Huisnummer, Postcode en Woonplaats zijn registergegevens

HoofdadresStraatNrToev.PostcodeSitueringLocatieWoonplaats
JaRoelof Hartplein501071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartstraat41071 VHOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3121071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2941071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2961071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2981071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3001071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3021071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3041071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3061071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3081071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3101071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3141071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2901071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3161071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3181071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3201071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3221071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3241071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3261071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3281071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3301071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3321071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2921071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2861071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2881071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2621071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2441071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2461071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2481071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2501071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2521071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2541071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2561071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2581071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2601071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2641071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3361071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2661071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2681071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2701071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2721071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2741071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2761071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2781071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2801071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2821071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2841071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3341071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3381071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2401071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4081071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3901071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3921071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3941071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3961071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3981071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4001071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4021071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4041071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4061071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4101071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartstraat101071 VHOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4121071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4141071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4161071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4181071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4201071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4221071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4241071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4261071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein4301071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3881071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3861071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3401071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3601071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3421071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3441071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3461071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3481071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3501071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3521071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3541071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3561071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3581071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3621071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3841071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3641071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3661071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3681071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3701071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3721071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3741071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3761071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3781071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3801071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein3821071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2421071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2381071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartstraat61071 VHOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1161071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein981071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1001071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1021071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1041071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1061071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1081071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1101071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1121071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1141071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1181071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein941071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1201071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1221071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1241071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1261071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1281071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1301071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1321071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1341071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1361071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein961071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein921071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1401071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein661071 TTOudzuidAmsterdam
NeeGerard Terborgstraat441071 TPOudzuidAmsterdam
NeeGerard Terborgstraat461071 TPOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein521071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein541071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein561071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein581071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein601071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein621071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein641071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein681071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein901071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein701071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein721071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein741071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein761071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein781071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein801071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein821071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein841071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein861071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein881071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1381071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1421071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2361071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2141071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1961071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1981071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2001071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2021071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2041071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2061071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2081071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2101071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2121071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2161071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1921071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2181071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2201071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2221071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2241071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2261071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2281071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2301071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2321071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein2341071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1941071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1901071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1441071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1641071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1461071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1481071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1501071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1521071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1541071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1561071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1581071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1601071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1621071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1661071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1881071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1681071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1701071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1721071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1741071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1761071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1781071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1801071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1821071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1841071 TTOudzuidAmsterdam
NeeRoelof Hartplein1861071 TTOudzuidAmsterdam
NeeJoh.M. Coenenstraat11071 WCOudzuidAmsterdam

Oorspronkelijke functies

HoofdfunctieFunctiesoortHoofdcategorieSubcategorieFunctieVerbijzonderToelichting
Jaoorspronkelijke functieWoningen en woningbouwcomplexenWoonhuis(K)Woonhuis

Voorzieningengebouw met appartementen

Neeoorspronkelijke functieSport, recreatie, vereniging en horecaHorecaRestaurant
Neeoorspronkelijke functieCultuur, gezondheid en wetenschapWelzijn, kunst en cultuurLeeszaal
Neeoorspronkelijke functieBestuursgebouwen, rechtsgebouwen en overheidsgebouwenOverheidsgebouwPostkantoor
Neeoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenOpslagRijwielstalling
Neeoorspronkelijke functieHandelsgebouwen, opslag- en transportgebouwenWinkel (G)Winkel (G2)

Percelen
De naam van de kadastrale gemeente, de sectie en het perceelnummer zijn registergegevens

Kadastrale gemeenteSectieGrondperceelKad. objectAppartement
AmsterdamZ698

Bouwstijlen

HoofdstijlSubstijlZuiverheidToelichting
ExpressionismeAmsterdamse schoolinvloeden

Verstrakte Amsterdamse School

Bouwactiviteiten

VanTotNauwkeurigheidWerkzaamheidToelichting
19271928exactvervaardiging
19371937exactverbouwing

Ambachten

NaamBeroepToelichting
Van den Nieuwen Amstel, B. ; Stad Amsterdamarchitect / bouwkundige / constructeur